FRANCISZEK SLUSARZ

REJESTRACJA WYWIADU: LIPIEC 2016, WARSZAWA

Pan Franciszek urodził się w osadzie wojskowej Jodkiszki koło Bieniakoń. Jego ojciec był ochotnikiem i uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku, za co otrzymał osadę wojskową na Kresach Wschodnich. Uczęszczał przed wojną do gimnazjum w Lidzie.

10 lutego 1940 wraz z rodziną został deportowany do północnego Kazachstanu w okolice Pietropawłowska – Karagandy (Ak-Su). Pracował, między innymi, w kopalni złota.

Po zawarciu układu Sikorski-Majski i ogłoszeniu „amnestii” dla niewinnych Pan Ślusarz trafił po długiej podróży do punktu zbornego tworzącej się Armii Polskiej w ZSRR w Buzułuku. Aby przejść kwalifikację wojskową podał fałszywą datę urodzenia, przedstawiając się jako starszy niż był w rzeczywistości. Dyslokowany ze swoim oddziałem do Uzbekistanu, po kilku tygodniach trafił z powrotem na północ do miejscowości Ługowoje (Kazachska SRR). Ostatecznie do Armii przyjęty został dopiero podczas ewakuacji w miescowości Margelan (Uzbekistan). Ewakuowany z ZSRR z drugą falą ewakuacyjną, 9 VIII 1942 roku, przez Turkmenistan (Mary, Aszchabad) trafił do Krasnowodzka, a następnie do Pahlevi w Persji.

Na Bliskim Wschodzie trafił do 10 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej i przeszedł przeszkolenie. W lutym 1944 wraz ze swoim pułkiem przerzucony do Włoch, gdzie przeszedł szlak Taranto – Foggia – Campobasso – Isernia a następnie znalazł się w Venafro, gdzie przygotowywał się do ofensywy na Monte Cassino. Po zwycięskim oblężeniu dalej walczył w kampanii włoskiej, biorąc udział w zdobywaniu Ankony i Bolonii. Tam wstąpił do tworzonej właśnie (na bazie kompanii warsztatowej) nowej jednostki technicznej, gdzie skończył kurs naprawy radarów.

Po zakończeniu wojny stacjonował we Włoszech, następnie zaś z 2 Korpusem trafił do Wielkiej Brytanii. W 1946 r. zamieszkał w Sheffield (Surrey), by w trzy lata później wyemigrować do Argentyny. Tu Pan Ślusarz ukończył technikum elektryczne i pracował w zawodzie elektrotechnika w Argentynie i Urugwaju. Od 1990 r. członek Zarządu, a od 1993 r. prezes Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Argentynie. W 2015 r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał wspomnienia Pana Franciszka pt. “Przez Kazachstan do Argentyny : wspomnienia żołnierza 2 Korpusu”.

CZAS NAGRANIA: 1h 27 min