SŁOWNIK BIOGRAFICZNY

Żołnierzy 2 Korpusu Polskiego



Drukuj
http://indeks2kp.pl/wp-content/uploads/2020/08/nopic.jpg

Bolesław Makowski


24/12/1924 – 08/10/2012
IMIĘ: Bolesław
NAZWISKO: Makowski
IMIĘ OJCA: Lucjan
IMIĘ MATKI: Aleksandra
NAZWISKO RODOWE MATKI: Dąbrowska
DATA URODZENIA: 24/12/1924
MIEJSCE URODZENIA: Pińsk (woj. poleskie)
DATA ŚMIERCI: 08/10/2012
MIEJSCE ŚMIERCI: St. Catharines, Kanada
MIEJSCE POCHÓWKU: Victoria Lawn Cemetery w St. Catharines, Kanada
ŻYCIE PRZED II WOJNĄ ŚWIATOWĄ

Ojciec Pana Bolesława – plut. Lucjan Makowski był osadnikiem wojskowym, właścicielem działki położonej w osadzie Horyce, gmina Antopol, powiat Kobryń w województwie poleskim. Matka Aleksandra z domu Dąbrowska zmarła w roku 1931, osierocając Bolesława i jego dwie siostry: Marię (urodzoną w 1922 roku) i Janinę (urodzoną w 1928 roku). W roku 1935 ojciec Bolesława ożenił się po raz drugi. W roku 1936 urodził się jego drugi syn, Ryszard. W sierpniu 1939 roku ojciec Bolesława został zmobilizowany do Wojska Polskiego i brał czynny udział w kampanii wrześniowej.

LOSY W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ (PRZED WSTĄPIENIEM DO ARMII ANDERSA)

10 lutego 1940 roku rodzina Makowskich (ojciec nie powrócił z wojny) została deportowana przez Sowietów z Polesia na Syberię na zesłanie do obwodu archangielskiego – posiołek Nucht-Oziero (Plesiecki rajon). Tam zmarła macocha Bolesława, a czwórka dzieci dotarła po tzw. „amnestii” (na mocy paktu Sikorski-Majski) do Uzbekistanu. Wkrótce zmarł najmniejszy Ryszard, a Bolesław i jego dwie siostry zmuszeni byli do pracy w uzbeckim kołchozie.

PRZEBIEG SŁUŻBY W ARMII ANDERSA

10 lutego 1942 roku osiemnastoletni Bolesław wstąpił do Armii Polskiej w Kermine (Uzbecka SSR), zaś jego siostry znalazły się wkrótce w polskim sierocińcu. W kwietniu 1942 roku oddział Bolesława, 7 Pułk Artylerii Ciężkiej (przemianowany w październiku 1942 r. na 10 Pułk Artylerii Ciężkiej) został ewakuowany wraz z innymi oddziałami polskimi w I ewakuacji do Iranu. Stamtąd pułk przerzucono do Iraku, gdzie w okolicy Kirkuku przeszedł wszechstronne przeszkolenie wojskowe. W 1944 roku 10 PAC wylądował w oswobodzonym porcie włoskim, Taranto, wchodząc w skład 2 Grupy Artylerii 2 Korpusu. Makowski najpierw w roli telefonisty, a później zwiadowcy w stopniu kanoniera (nr ewid. 1924/49) brał czynny udział w kampanii włoskiej od chwili wylądowania w Europie, aż do samego końca wojny. Z 2 Korpusem Polskim przeszedł szlak bojowy od Monte Cassino do Bolonii. Podczas szturmu na Monte Cassino, jako zwiadowca ekipy obserwacyjnej 2 baterii 10 PAC w składzie 5 Kresowej Dywizji Piechoty, brał m.in. udział w ataku na „Widmo”, jeden z najzacieklej bronionych przez Niemców grzbietów górskich. Za zasługi w kampanii adriatyckiej został odznaczony Krzyżem Walecznych, a 20 stycznia 1945 roku Orderem Wojennym Virtuti Militari V Klasy („w uznaniu wybitnych czynów bojowych i osobistego męstwa, wykazanych na polu chwały”).

LOSY POWOJENNE

W 1946 roku Bolesław Makowski zakończył służbę w 2 Korpusie i przybył bezpośrednio z Włoch do Kanady, gdzie do roku 1948 pracował na farmach w Ontario, a następnie w kopalniach w Kirkland w północnym Ontario. Był zaangażowany w akcję protestacyjną polskich kombatantów przeciw złym warunkom pracy i zamieszkania. Poświęcił tej kwestii jedną ze swych książek „Powojenne wiatry”. Ukończył Uniwersytet w Montrealu i uzyskał stopień magistra nauk społecznych. Specjalizował się m.in. w geografii. Ożenił się w 1953 roku i posiadał 3 dzieci: Jadwigę, Lucjana i Kazimierza. W latach 1955–1959 pracował w – państwowej wówczas – stacji telewizyjnej jako dekorator sceniczny. W latach 1959–1986 był kierownikiem Departamentu Geografii w szkołach średnich w prowincji Ontario. W roku 1986 przeszedł na emeryturę. W roku 2005 został wdowcem. Był autorem kilku książek w jęz. polskim i angielskim, pisząc jako Bolesław William Makowski : „Polska emigracja w Kanadzie” (z przedmową M. Wańkowicza, Linz, Związek Polaków w Austrii, 1951 r.), „History and integration of Poles in Canada” (Kongres Polonii Kanadyjskiej, 1967 r.), „The Polish people in Canada : a visual history” (Montreal, 1987), „Wyrwani z korzeniami” (Toronto, 2000 r.), „The Uprooted” (Mississauga, 2002), „Powojenne wiatry – wspomnienia polskiego weterana w Kanadzie” (Toronto, 2006 r.). Przed śmiercią nie udało mu się ukończyć ostatniej z planowanych książek – „Women’s Auxiliary of the Polish Air Force”. Zmarł na raka 8 października 2012 roku w St. Catharines (Ontario) i został pochowany na Victoria Lawn Cemetery w St. Catharines.

POSIADANE ODZNACZENIA

Order Wojenny Virtuti Militari V klasy (1945 r.), Krzyż Walecznych, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr legit. 34121)

MIEJSCE ZAMIESZKANIA PO WOJNIE
Kanada
INNE INFORMACJE (NP DOTYCZĄCE RODZINY, ITP)

Pan Bolesław został deportowany 10.02.1940 r. przez Sowietów do obwodu archangielskiego na zesłanie wraz z następującymi członkami rodziny : drugą żoną swego taty – Marią (ur. 1911), która zmarła na zesłaniu 07.06.1940 r., dwiema siostrami – Marią i Janiną i przyrodnim bratem Ryszardem. Brat (ur. 1935) zmarł w Uzbekistanie po przedostaniu się rodzeństwa na południe ZSRR po tzw. „amnestii”.
Starsza siostra Maria (ur. 1922) po wydostaniu się wraz z oddziałami Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR do Iranu, ostatecznie znalazła się w osiedlu polskich zesłańców w Afryce Wschodniej w Tengeru, by następnie wstąpić do Polskich Sił Powietrznych. Służyła w oddziale Pomocniczej Wojskowej Służby Kobiet w Wielkiej Brytanii. Po demobilizacji wyszła za mąż za Jana Osickiego – mechanika w polskim lotnictwie. Po urodzeniu pierwszego syna Ryszarda małżeństwo przeniosło się z Wielkiej Brytanii do Kanady, gdzie urodził się w Montrealu ich drugi syn Jerzy. Już na emeryturze Maria z mężem przeniosła się do Banff w Albercie, a ostatecznie do Winnipeg.
Młodsza siostra Janina (ur. 1930) została rozdzielona z rodzeństwem przed ewakuacją z ZSRR, gdyż była bardzo chora. Udało się jej jednak szczęśliwie również wyjechać z oddziałami polskimi do Iranu. Ostatecznie znalazła się w osiedlu dla polskich zesłańców w Santa Rosa w Meksyku. Po zamknięciu obozu po zakończeniu II wojny światowej Janina została wysłana do Chicago, gdzie odnalazł ją brat Bolesław i zabrał ze sobą do Montrealu. Janina wyszła za mąż za Wacława (Waltera) Jagodzińskiego, miała dwoje dzieci – Marka i Annę. Małżeństwo zamieszkało ostatecznie w Chicago.
Ojciec Pana Bolesława Makowskiego – Lucjan po kampanii wrześniowej 1939 r. nie przebywał z rodziną. Przeżył II wojnę światową i dowiedział się, że wszyscy członkowie jego rodziny zmarli w ZSRR. Ostatecznie ponownie ożenił się, a z Bolesławem spotkał się już (po odnalezieniu go przez syna) po wielu latach w Polsce przed swoją śmiercią.

ŹRÓDŁO DANYCH BIOGRAFICZNYCH

archiwum Krystyny Szypowskiej; Indeks Represjonowanych; krzyz.montecassino.eu; archiwum Wojskowego Biura Historycznego; publikacje B. Makowskiego

SKANY / FOTOGRAFIE
OPIS ZAŁĄCZONYCH MATERIAŁÓW

1. Bolesław Makowski – żołnierz 2 Korpusu
2. Bolesław Makowski – zdjęcie powojenne
źródło : archiwum Krystyny Szypowskiej



AllEscortAllEscort