SŁOWNIK BIOGRAFICZNY

Żołnierzy 2 Korpusu Polskiego



Drukuj
http://indeks2kp.pl/wp-content/uploads/2020/08/nopic.jpg

Edward Andrzejak


27/08/1926 – 14/08/2007
IMIĘ: Edward
NAZWISKO: Andrzejak
IMIĘ OJCA: Antoni
IMIĘ MATKI: Wiktoria
NAZWISKO RODOWE MATKI: Babisz
DATA URODZENIA: 27/08/1926
MIEJSCE URODZENIA: Skrbeńsko (pow. Wodzisław Śląski, woj. śląskie)
DATA ŚMIERCI: 14/08/2007
MIEJSCE ŚMIERCI: Wodzisław Śląski (woj. śląskie)
MIEJSCE POCHÓWKU: Cmentarz Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Anny w Gołkowicach, ul. Cmentarna – sektor D, rząd 1, kwatera 6
ŻYCIE PRZED II WOJNĄ ŚWIATOWĄ

Przez kilka lat przed wybuchem II wojny światowej Edward mieszkał wraz z rodzicami i braćmi na różnych strażnicach na granicy polsko-niemieckiej – ojciec Edwarda – Antoni – był funkcjonariuszem Straży Granicznej II RP.

LOSY W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ (PRZED WSTĄPIENIEM DO ARMII ANDERSA)

W pierwszych dniach II wojny światowej Edward wraz z matką i braćmi wrócił do rodzinnego Skrbeńska. Ojciec Edwarda poszedł na wojnę, udając się w kierunku wschodnim. Po zajęciu Śląska przez wojska niemieckie ta część Polski została następnie wcielona do III Rzeszy. Z tego powodu Edward już w 1941 r. został skierowany do pracy przymusowej (w wieku 15 lat) – najpierw jako pomocnik na gospodarstwie rolnym, a następnie jako pomocnik/uczeń piekarza, gdzie pracował aż do powołania do Arbeitsdienstu (październik 1943 r.). 01.10.1943 r. został wywieziony do Aurich w Niemczech (Dolna Saksonia), gdzie pracowali na lotnisku m.in. budując nowy pas startowy. Tam zachorował na zapalenie płuc. Po wyleczeniu w listopadzie 1943 r. wrócił do obozu pracy. 01.01.1944 r. został zwolniony i wrócił do domu w Skrbeńsku. Po kilku dniach dostał przymusowe powołanie do Wehrmachtu i 26.01.1944 r. wyjechał do Sospel we Francji (Prowansja), gdzie był szkolony. Po miesiącu został wysłany do Monte Carlo, gdzie pozostał aż do lądowania aliantów w Normandii. 15.07.1944 r. Amerykanie wylądowali w pobliskim (90 km) Saint-Raphaël. Edward Andrzejak został przerzucony na front – najpierw do Cannes, a następnie pod Grasse. 22.08.1944 r. oddziały niemieckie wraz z Edwardem stoczyły bitwę z wojskami amerykańskimi. 23.08.1944 r. około godz. 18:00 dostał się do niewoli amerykańskiej.

PRZEBIEG SŁUŻBY W ARMII ANDERSA

24.08.1944 r. Edward Andrzejak został przewieziony do obozu jenieckiego, gdzie zgłosił się na ochotnika do Wojska Polskiego. 25.08. trafił na okręt do Neapolu, do którego dotarł 29.08. Po 6 dniach wyjechał do polskiego obozu przejściowego w San Domenico, gdzie dostał mundur. 06.09.1944 r. wyruszył do San Basilio na przeszkolenie w 7 Dywizji Piechoty. 13.10. wyjechał jako uzupełnienie do 3 Dywizji Strzelców Karpackich w Arezzo. Został przydzielony do 2 Batalionu Strzelców Karpackich 1 Brygady Strzelców Karpackich (nr ewid. 1926/24/III) – stopień: strzelec.
Zgodnie z dziennikiem Edwarda: 01.11.1944 r. trafił na front. 06.11. wyruszył ze swym batalionem z natarciem na Montebello, lecz wojska niemieckie uciekły. 12.11. godz. 18:00 10 ludzi z 2 plutonu zostało zabitych przez pocisk artyleryjski, który wpadł do mieszkania. 13.11. godz. 1:00 wyruszyli do natarcia na Monte Fortino. Około godz. 4:00 Edward Andrzejak został lekko ranny.
W kwietniu 1945 r. brał udział w walkach o wyzwolenie Bolonii. Po zakończeniu II wojny światowej przebywał z oddziałami 2 Korpusu nadal na terenie Włoch.
Jak pisał dalej w swym dzienniku 27.08.1946 r. przygotowywał się wraz z oddziałem do wyjazdu do Wielkiej Brytanii – do Neapolu, a następnie od 31.08.1946 r. drogą morską na statku Stamfort Victory (?) do Anglii – jak pisał tego dnia „godzina 16:00 Włochy znikły może bezpowrotnie”. Na statku płynęło ogółem około 2400 ludzi. 02.09. minęli wybrzeże Hiszpanii, 03.09. godz. 00:15 Gibraltar. 06.09. godz. 19:00 przybili do portu w Glasgow. Następnie pociągiem dotarli do Newmarket, gdzie 5 km od tego miasta przebywał w obozie dla żołnierzy 2 Korpusu.
05.05.1947 r. Edward Andrzejak został zwolniony ze służby w 2 Korpusie i powrócił drogą morską do rodzinnego Skrbeńska.

LOSY POWOJENNE

Edward Andrzejak po powrocie do Polski ożenił się i miał 2 dwoje dzieci (syna i córkę). Pracował jako księgowy w kopalni KWK Marcel w Radlinie (pow. Wodzisław Śląski). Doczekał się 3 wnuków. Zmarł w 2007 r.

POSIADANE ODZNACZENIA

polskie: Krzyż Walecznych (02.10.1946 r.); Odznaka za rany z jedną gwiazdką (16.03.1945 r.); Medal Wojska (02.05.1946 r.); Pamiątkowa Odznaka 3 Dywizji Strzelców Karpackich (nr legit. 2086, 1945 r.); Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie; brytyjskie: Italy Star (30.03.1946 r.); 1939-45 Star (30.03.1946 r.), The War Medal 1939/1945 (17.01.1947)

MIEJSCE ZAMIESZKANIA PO WOJNIE
Polska (Skrbeńsko, woj. śląskie)
INNE INFORMACJE (NP DOTYCZĄCE RODZINY, ITP)

Rodzice Pana Edwarda:
Antoni (06.06.1900-04.11.1954)
Wiktoria (19.09.1899-01.05.1982)
są pochowani w rodzinnym grobie wraz z nim na cmentarzu w Gołkowicach.

ŹRÓDŁO DANYCH BIOGRAFICZNYCH

archiwum rodzinne Damiana Andrzejaka
“Trzecia Dywizja Strzelców Karpackich 1942-1987″, t.2, red. W. Maciejczyk, Londyn 1991

SKANY / FOTOGRAFIE
OPIS ZAŁĄCZONYCH MATERIAŁÓW

strz. Edward Andrzejak – żołnierz 2 Korpusu; źródło: archiwum rodzinne Damiana Andrzejaka