SŁOWNIK BIOGRAFICZNY

Żołnierzy 2 Korpusu Polskiego



Drukuj
http://indeks2kp.pl/wp-content/uploads/2020/08/nopic.jpg

Antoni Chrościelewski


04/09/1924 – 01/04/2021
IMIĘ: Antoni
NAZWISKO: Chrościelewski
IMIĘ OJCA:
IMIĘ MATKI:
NAZWISKO RODOWE MATKI:
DATA URODZENIA: 04/09/1924
MIEJSCE URODZENIA: Augustów
DATA ŚMIERCI: 01/04/2021
MIEJSCE ŚMIERCI: Nowy Jork, USA
MIEJSCE POCHÓWKU: cmentarz przy Narodowym Sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown, Pensylwania, USA
ŻYCIE PRZED II WOJNĄ ŚWIATOWĄ

Pan Chrościelewski przed II wojną światową mieszkał z rodziną w Augustowie. W latach 1931-1938 uczęszczał do 7-letniej szkoły powszechnej. Tata Pana Antoniego był policjantem.

LOSY W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ (PRZED WSTĄPIENIEM DO ARMII ANDERSA)

13.04.1940 roku Pan Antoni został przez Sowietów deportowany wraz z mamą, starszą siostrą i młodszym bratem do osady Sochorabowka w północnym Kazachstanie. Spędził tam 2 lata. Tata uniknął wówczas aresztowania.

PRZEBIEG SŁUŻBY W ARMII ANDERSA

W lutym 1942 roku Pan Chrościelewski wstąpił jako ochotnik w szeregi Polskich Sił Zbrojnych formowanych na terenie ZSRR w Ługowaja (Kazachska SSR) i został przydzielony do 10 Dywizji Piechoty. Po ewakuacji na Bliski Wschód 01.04.1942 r. przybył wraz z macierzystym oddziałem drogą morską przez Morze Kaspijskie do Pahlevi. Tu po raz pierwszy od rozstania w Czelabińsku spotkał się ze swoją siostrą (również żołnierzem Armii Andersa, wstąpiła do wojska w Jangi Jul już po ich rozdzieleniu w drodze do Armii Polskiej). Następnie Pan Antoni wraz z innymi żołnierzami swego Pułku Artylerii Przeciwlotniczej został przetransportowany do Habbaniya (Irak), a następnie do Palestyny i Egiptu. Od lutego 1944 roku uczestniczył w kampanii włoskiej jako kapral podchorąży 3 Karpackiego Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 3 Dywizji Strzelców Karpackich 2 Korpusu (nr ewid. w 3 DSK : 1924/III/9). Walczył o Monte Cassino, Ankonę i Bolonię. Wraz z 2 Korpusem po II wojnie światowej przybył do Wielkiej Brytanii.

LOSY POWOJENNE

Po rozwiązaniu 2 Korpusu Pan Antoni pozostał w Anglii. Zdobył tu wykształcenie inżynieryjno-elektryczne oraz pracował zawodowo w firmie Renault. Na początku lat 50-tych XX w. emigrował do USA. Życie prywatne i zawodowe związał z Nowym Jorkiem. Po zdobyciu doświadczenia zawodowego założył własną firmę zajmującą się urządzeniami regulującymi i kontrolującymi klimatyzatory w dużych budynkach na Manhattanie, w nowojorskich szpitalach itp. Był bardzo aktywnym i szanowanym działaczem polonijnym i kombatanckim. Po przyjeździe do USA był członkiem nowojorskiego Związku Młodzieży Polskiej, w tym jego prezesem. W latach 70-tych uratował od likwidacji Polski Dom Narodowy „Warsaw” na Greenpoincie, który do dnia dzisiejszego jest siedzibą wielu organizacji polskich. Od 1980 r. pełnił funkcję jego Prezesa. Wraz z żoną Walerią (Lunią) założył chór Angelus, którego był potem honorowym prezesem. Wieloletni Komendant Okręgu 2 Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej/SWAP/ w USA. Stowarzyszenie w 2017 r. zostało uhonorowane za swą cenną działalność tytułem „Kustosza Pamięci Narodowej” przez Instytut Pamięci Narodowej. Pan Chrościelewski ponadto w 2005 r. stanął na czele Parady Pułaskiego jako jej Wielki Marszałek. W 2015 r. został uhonorowany statuetką „Wybitny Polak w USA”. Zmarł w 2021 r. i został pochowany do grobu rodzinnego w Doylestown, gdzie w 2018 r. spoczęła jego zmarła żona.

POSIADANE ODZNACZENIA

Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino, Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Gwiazda za Wojnę 1939-1945, Krzyż Oficerski Orderu za Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2020 r.), Złoty Krzyż Zasługi SWAP, Krzyż Zesłańców Sybiru, Medal Pro Bono Poloniae, Odznaka Honorowa Sybiraka

MIEJSCE ZAMIESZKANIA PO WOJNIE
Nowy Jork
INNE INFORMACJE (NP DOTYCZĄCE RODZINY, ITP)

Żona Waleria była zesłana z rodziną na Sybir. Jej ojciec był żołnierzem 2 Korpusu. Pani Waleria z mamą i siostrą przebywała po ewakuacji wraz z Armią Andersa z ZSRR poprzez Bliski Wschód przez 4 lata w obozach polskich w Afryce. Następnie poprzez Anglię emigrowała do USA, gdzie poznała w Związku Młodzieży Polskiej swego przyszłego męża. Zmarła w 2018 r.

ŹRÓDŁO DANYCH BIOGRAFICZNYCH

Instytut Pamięci Narodowej; Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych; „Trzecia Dywizja Strzelców Karpackich 1942-1987″, Londyn 1991 r.; „Nowy Dziennik”, USA; W. Maślanka „Antoni Chrościelewski – bohater spod Monte Cassino ukończył 96 lat”;
wywiad Radia Rampa z 2015 r. : https://www.youtube.com/watch?v=MPO-jOJh8-c

SKANY / FOTOGRAFIE
OPIS ZAŁĄCZONYCH MATERIAŁÓW

1. kpt. Antoni Chrościelewski na Paradzie Pułaskiego, 2005 r. – źródło : ipn.gov.pl
2. Antoni Chrościelewski jako żołnierz 2 Korpusu we Włoszech – źródło : britishpoles.uk
3. Uroczystości pogrzebowe kpt. Chrościelewskiego w Doylestown 17.04.2021 r. – źródło : Wojtek Maślanka/Nowy Dziennik – www.dziennik.com



AllEscortAllEscort