Czego szukasz, przyjacielu?

Mścigniew Pajzderski od 1914 r. uczęszczał do szkoły powszechnej w Poznaniu. Gdy miał 12 lat rodzice przeprowadzili się z nim do Wrześni, gdzie skończył 7-klasową szkołę powszechną i rozpoczął w 1922 r. naukę zawodu kowala. 15.10.1926 r. zdał w Poznaniu egzamin na czeladnika kowalskiego i kolejne dwa lata uczęszczał do szkoły zawodowej.
W okresie 15.04.1931-15.09.1932 r. odbywał obowiązkową służbę wojskową w 86 Pułku Piechoty w Mołodecznie, awansując do stopnia starszego strzelca. W czasie jej trwania od 01.11.1931 r. do 15.12.1931 r. odbył kurs wojskowy podkuwaczy koni, który zakończył z pierwszą lokatą.
Po przeniesieniu do rezerwy pracował w warsztacie swego taty w Poznaniu przy ul. Głównej. Po jego śmierci w 1936 r. prowadził go samodzielnie aż do wybuchu II wojny światowej. 14.08.1937 r. zdał egzamin na mistrza kowalskiego.

27.08.1939 r. Mścigniew Pazjderski został zmobilizowany do służby w 21 Kompanii Przeciwlotniczej w Lublinie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. i 19.09.1939 r. dostał się do niewoli sowieckiej we Włodzimierzu Wołyńskim. Od 16.10.1939 r. przebywał w obozie jenieckim dla polskich żołnierzy w rejonie Równe-Lwów.
Po ataku 22.06.1941 r. III Rzeszy na ZSRR i zawarciu przez Rząd Polski na Uchodźstwie w dniu 30.07.1941 r. polsko-sowieckiej umowy zwanej Układem Sikorski-Majski Mścigniew Pajzderski został zwolniony z niewoli sowieckiej.

25.08.1941 r. wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR tworzonych przez gen. W. Andersa. 22.08.1942 r. w drugiej ewakuacji oddziałów polskich z ZSRR został przetransportowany do Iranu. Na Bliskim Wschodzie przebywał następnie jako polski żołnierz w Iraku, Palestynie i Egipcie, by w styczniu 1944 r. być przetransportowanym ze swą 350 Kompanią Materiałową do Włoch. Służył w niej jako goniec dywizyjny – kierowca/mechanik.
Od 19.01.1944 r. do 02.05.1945 r. uczestniczył w walkach 2 Korpusu na froncie włoskim wraz ze swą kompanią – nad rzeką Sangro (19.01-07.03.1944, 18.03-23.04.1944), w bitwie o Monte Cassino i na Linii Gustawa-Hitlera (24.04-31.05.1944), w walkach o wyzwolenie Ankony i na Linii Gotów (01.06-04.09.1944), w Apeninach Północnych (10.10.1944-01.01.1945), w obronie rzeki Senio (02.01-10.03.1945 i 05-08.04.1945) by zakończyć służbę w bitwie o wyzwolenie Bolonii i Doliny Lombardzkiej (09.04-02.05.1945 r.). W bitwie o Monte Cassino przydzielony do Plutonu Dostawy Parków Materiałowych. Po zakończeniu II wojny światowej w 1946 r. został przetransportowany jako żołnierz 2 Korpusu do Wielkiej Brytanii.

Mścigniew Pajzderski powrócił do Polski 23.06.1947 r. i udał się do Poznania. Zastał swój warsztat rozbity i częściowo okradziony, stąd był zmuszony poszukiwać pracy. Pracował w zakładzie wytwarzającym gazy techniczne na ul. Krańcowej w Poznaniu. Wskutek odmowy współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa został zwolniony w 1955 r. Z pomocą przedwojennego dyrektora tych zakładów znalazł pracę w warsztatach mechanicznych/remontowych na ulicy Sokoła. W 1948 roku ożenił się z Gabrielą z domu Kniat. Miał 3 synów: Piotra (ur. 1949), Zbigniewa (ur. 1950) i Mariana (1951-2025). Zmarł 12.03.1968 r. w Poznaniu i został pochowany na miejscowym Cmentarzu Miłostowo.

polskie: Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami (nadany 19.03.1945 r.), Medal Wojska (16.04.1946 r.), Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (10.03.1945 r., nr 46241)
brytyjskie: 1939-45 Star (nadany 29.12.1945 r.), Italy Star (29.12.1945 r.), 1939/45 War Medal (19.10.1946 r.)

Jego rodzicami byli Walentyna z d. Mężał (1878-1971) i Alfons Pajzderski (zm. 1971).
W 1948 roku Mścigniew Pajzderski ożenił się z Gabrielą z domu Kniat (zm. 1987, pochowana z mężem).
Miał 3 synów: Piotra (ur. 1949), Zbigniewa (ur. 1950) i Mariana (1951-2025).

1. Mścigniew Pajzderski – żołnierz 2 Korpusu
2. Mścigniew Pajzderski wraz z kolegami z 2 Korpusu przy Pomniku Giuseppe Garibaldiego w Rzymie
źródło: archiwum rodzinne Piotra Pajzderskiego

archiwum rodzinne Piotra Pajzderskiego; Indeks Represjonowanych IPN; krzyz.montecassino.eu; archiwum WBH