Czego szukasz, przyjacielu?

Stanisław Bakaj urodził się w 1919 r. we Lwowie. Z powodu nieporozumień małżeńskich w 1923 r. został oddany przez mamę na wychowanie rodzinie Józefa i Antoniny Szczotkowskich, rolników zamieszkałych w miejscowości Strupin Duży koło Chełma. W 1939 r. zdał egzamin dojrzałości w Gimnazjum i Liceum Męskim im. S. Czarnieckiego w Chełmie.

Po wybuchu II wojny światowej 16.09.1939 r. został przyjęty do 2 Batalionu 44 Pułku Piechoty w Równem jako poborowy i uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r. (marsz z batalionem z Równego do Łucka). 19.09.1939 r. dostał się do niewoli sowieckiej w Łucku. Początkowo był przetrzymywany w obozie jenieckim w Szepietówce, a od 10.10.1939 r. w sowieckim obozie jenieckim dla polskich żołnierzy Równe-Lwów. W nim przebywał aż do ataku III Rzeszy na ZSRR i zawarcia Paktu Sikorski – Majski 30.07.1941 r. Zwolniony z obozu jenieckiego 24.08.1941 r.

Dnia 02.09.1941 r. Stanisław Bakaj wstąpił w Tockoje do tworzonych przez gen. Władysława Andersa Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Od 07.09.1941 r. do połowy stycznia 1942 r. został przydzielony do 6 Dywizji Piechoty – początkowo do 18 Pułku Piechoty, a od 22.11.1941 r. – do 6 Batalionu „Dzieci Lwowskich”. Pod koniec stycznia 1942 r. został przetransportowany wraz z macierzystym batalionem do Uzbekistanu. Absolwent Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Szachrizabs (01.03-12.07.1942) awansowany do stopnia starszego strzelca podchorążego. Ewakuowany wraz z oddziałami polskimi z ZSRR na Bliski Wschód, 22.08.1942 r. przybył do portu Pahlevi w Iranie. Przetransportowany do Iraku ,od 18.07 do 29.11.1942 r. pełnił funkcję pisarza kancelarii Batalionu „Dzieci Lwowskich” odpowiedzialnego za sprawy wyszkolenia. Na koniec tej funkcji 29.11.1942 r. awansowany do stopnia kaprala podchorążego. W okresie 18.01-06.03.1943 r. ukończył kurs instruktorski radiooperatorów czołgowych w Brytyjskiej Szkole Broni Pancernej w Kairze w Egipcie. W drodze powrotnej do Iraku zapadł na malarię i paraliż twarzy – spędził trzy miesiące (od marca do maja 1943 r. ) w szpitalu w Rehovot (Palestyna), a kolejne sześć miesięcy w obozie dla rekonwalescentów w Natanii w Palestynie. W obu tych miejscach pełnił także funkcję tłumacza.
Po powrocie do oddziału 22.11.1943 r. do 31.03.1945 r. Stanisław Bakaj pełnił funkcję podoficera radio Pułku 6 Pancernego im. „Dzieci Lwowskich” 2 Korpusu oraz radiooperatora dowódcy kompanii dowodzenia. Pod koniec grudnia 1943 r. wyjechał z Pułkiem do Egiptu, a w pierwszych dniach kwietnia 1944 r. drogą morską do Włoch.
Uczestnik walk 2 Korpusu we Włoszech w szeregach swojego Pułku Pancernego, w tym bitwy o Monte Cassino, Piedimonte San Germano, o Ankonę, w walkach nad rzeką Metauro, o Cesenę i Bolonię. 30.03.1945 r. awansowany do stopnia podporucznika łączności pułku pancernego 2 Korpusu.
W kwietniu i maju 1945 r. ukończył kurs radio dowódców czołgowych w Rieti koło Rzymu. Od 02.06 do 14.09.1945 r. – oficer łączności Pułku 6 Pancernego. W okresie 14.09.1945-09.03.1946 r. – tłumacz w brytyjskim Obozie Repatriacyjnym dla Polaków w Cervinara koło Neapolu (British Control and Polish Repatriation Camp). Po powrocie do macierzystego pułku został przeniesiony do 2 Batalionu Komandosów, w którym od 25.04.1946 do 30.10.1946 r. pełnił funkcję oficera łączności we Włoszech. Po przetransportowaniu oddziałów 2 Korpusu do Wielkiej Brytanii – od 05.07.1946 r. na terenie Anglii początkowo prowadził kurs jęz. angielskiego dla oficerów i szeregowych 2 Batalionu Komandosów. Od 30.10.1946 do 01.04.1947 r. Stanisław Bakaj zamieszkał w Londynie i był studentem w Szkole Studiów Orientalnych i Afrykańskich Uniwersytetu Londyńskiego. 17.04.1947 r. zgłosił się na wyjazd do Polski.

Stanisław Bakaj 23.06.1947 r. przybył drogą morską do Gdańska. Od 01.09.1947 do 31.08.1949 r. był nauczycielem języka angielskiego, łaciny i matematyki w swym przedwojennym Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie. W okresie 01.10.1949-1953 studiował na kierunku filologia angielska Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Już w trakcie studiów i po ich przerwaniu z powodu nawracającej choroby do 15.02.1956 r. prowadził na KUL ćwiczenia ze studentami drugiego i trzeciego roku filologii angielskiej. W latach 1950-52 był zastępcą asystenta i prowadził ćwiczenia z fonetyki jęz. angielskiego. Następnie od 01.10.1957 do przedwczesnej śmierci 22.05.1967 był nauczycielem akademickim Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, prowadząc lektorat jęz. angielskiego dla studentów filozofii. Nie posiadał rodziny.
Po śmierci został pochowany na Cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie. Przez lata jego grobem opiekowali się Józef Wawrzyczek – również żołnierz 2 Korpusu wraz z żoną Anielą. Po śmierci spoczęli wraz z nim.

polskie: Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami (nadany 1944, 1945 r.), Medal Wojska, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 30404); brytyjskie: 1939-45 Star, Africa Star, Italy Star

Irmina Wawczyczek; archiwum Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej; Indeks Represjonowanych IPN; krzyz.montecassino.eu; archiwum WBH (sygn. II_56_12076)