Czego szukasz, przyjacielu?

Przed wybuchem II wojny światowej Stanisław Dera był rezerwistą Wojska Polskiego w stopniu starszego strzelca.

W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany i brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. Po agresji Związku Radzieckiego na Polskę został wzięty do niewoli przez Armię Czerwoną, a następnie więziony przez Sowietów w Równem.

25 sierpnia 1942 roku Stanisław Dera wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Po ewakuacji z ZSRR na Bliski Wschód w 1942 r. i utworzeniu 2 Korpusu pod dowództwem gen. Andersa został przydzielony jako sanitariusz do 9 Lekkiej Kompanii Sanitarnej 2 Warszawskiej Brygady (a następnie Dywizji) Pancernej 2 Korpusu, gdzie służył do końca wojny. Jego numer ewidencyjny to 1910/88. Brał czynny udział w bitwie o Monte Cassino (wywoził sanitarką rannych z terenu walk), a także w dalszych walkach 2 Korpusu we Włoszech, m.in. w walkach pościgowych od rzeki Senio aż po zdobycie Bolonii w 1945 roku. W trakcie tych działań, jako kapral i sanitariusz, z oddaniem opatrywał rannych, szczególnie podczas ciężkich walk o Bolonię. Po zakończeniu wojny przez wiele miesięcy pełnił służbę wartowniczą we Włoszech w ramach 2 Korpusu. Otrzymywał żołd w dolarach, wypłacany przez oficera gospodarczego kompanii – por. Chocianowicza.

W grudniu 1946 roku uzyskał zgodę na demobilizację i w czerwcu 1947 roku powrócił do Polski, do rodzinnego Siedlikowa. Zamieszkał tam z żoną Heleną z domu Kuźniak oraz trójką dzieci: Marią, Janem i Stanisławem. Zmarł 10 czerwca 1959 roku w Siedlikowie.

polskie: Krzyż Pamiątkowym Monte Cassino (nr 31231), Odznaka Pamiątkowa 6 Dywizji Lwów (nadana 24.04..1944 r., decyzja podpisana przez płk. dypl. Klemensa Rudnickiego), Odznaka 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej (01.12.1946 r., decyzja podpisana przez dr. Jerzego Jachacy, dowódcę kompanii sanitarnej)

Oryginalne dokumenty potwierdzające odznaczenia Stanisława Dery znajdują się w zbiorach Muzeum Regionalnego im. Władysława Golusa w Ostrzeszowie.

Jerzy Krzywaźnia; krzyz.montecassino.eu; archiwum WBH
Władysław Graf, OSTRZESZOW W POLSKICH SIŁACH ZBROJNYCH NA ZACHODZIE cz. 3 s. 26-31
Ostrzeszowianie pod Monte Cassino ( w) Twój Puls Tygodnia z dnia 29 kwietnia 2014, s. 6