Czego szukasz, przyjacielu?

Według „Listy odznaczonych Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym: „Józef Chyży dnia 19.01.1919 r. wstąpił jako ochotnik do oddziału powstańczego Powstania Wielkopolskiego w Gnieźnie pod dow. ppor. Szalińskiego i brał udział w walkach pod Zdziechową, o Kcynię, Szubin i Rynarzewo. Przydzielony do 4 Pułku Strzelców Wielkopolskich (późniejszy 58 Pułk Piechoty) służył do lipca 1922 r. Po zwolnieniu z Wojska Polskiego wyjechał w 1922 r. do Belgii”. Wcześniej w lipcu 1920 r. został awansowany na stopień starszego strzelca, a we wrześniu 1921 r. do stopnia kaprala. W 1927 r. odbył 6-tygodniowe ćwiczenia rezerwy w 69 Pułku Piechoty i otrzymał awans na plutonowego. W 1930 r. odbył 4-tygodniowe ćwiczenia w 35 Pułku Piechoty. 25.08.1939 r. został zmobilizowany do 4 Pułku Legionów.

Po wybuchu II wojny światowej i zajęciu Kresów Wschodnich przez Armię Czerwoną Józef Chyży dostał się 20.09.1939 r. we Włodzimierzu Wołyńskim do niewoli sowieckiej jako jeniec. Początkowo był przetrzymywany w obozie jenieckim w Szepietówce, a od 10.10.1940 r. w obozie Równe – Lwów. Uwolniony z niewoli sowieckiej dzięki Układowi Sikorski – Majski z 30.07.1941 r.

02.09.1941 r. wstąpił w Tockoje do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR pod dowództwem gen. W. Andersa. W grudniu 1941 r. awansowany na stopień sierżanta. Ewakuowany w I ewakuacji wojsk polskich z ZSRR na Bliski Wschód przybył do Iranu 28.03.1942 r. Następnie przebywał na Bliskim Wschodzie, gdzie po reorganizacji wojsk polskich został podoficerem 2 Korpusu. W 1943 r. przeniesiony do Egiptu, by w styczniu 1944 r. dotrzeć z 2 Korpusem do Włoch. Uczestnik kampanii włoskiej, w tym bitwy o Monte Cassino jako sierżant 24 Kompanii Transportowej (nr ewid. 1899/33). 04.07.1944 r. ranny w klatkę piersiową. Po zakończeniu II wojny światowej Józef Chyży został przetransportowany w lipcu 1946 r. wraz z 2 Korpusem z Włoch do Wielkiej Brytanii. Zdemobilizowany z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie z dniem 02.06.1947 r.

Józef Chyży powrócił po zakończeniu służby do Polski. 13.12.1971 r. został awansowany do stopnia podporucznika. Zmarł w Poznaniu w 1985 r.

polskie: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Wielkopolski Krzyż Powstańczy (1973 r.), Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 44820), Medal Zwycięstwa i Wolności; brytyjskie: 1939-45 Star, Italy Star

Józef Chyży był jednym z 14 dzieci Walentego i Franciszki Chyży.

Józef Chyży – sierżant 2 Korpusu; źródło: archiwum Waldemara Chyży

archiwum rodzinne Waldemara Chyży; http://powstancy-wielkopolscy.pl/jozef_chyzy; Indeks Represjonowanych IPN; krzyz.montecassino.eu