Czego szukasz, przyjacielu?

Jako młody mężczyzna w czasie II wojny światowej znalazł się w niewoli sowieckiej. Po zawarciu przez Polskę Układu Sikorski-Majski znalazł się w gronie Polaków ewakuowanych z ZSRR wraz z Polskimi Siłami Zbrojnymi w ZSRR pod dowództwem gen. Andersa.

Wstąpił do 3 Dywizji Strzelców Karpackich – 3 Batalion Strzelców Karpackich 2 Korpusu. Służba w 3 DSK była kluczowym etapem życia Franciszka Karbownika. 3 Baon Strzelców Karpackich, w którym służył, należał do najważniejszych jednostek dywizji, która powstała z żołnierzy ewakuowanych z ZSRR w 1942 roku. W strukturach batalionu, Franciszek Aleksander Karbownik pełnił służbę w kluczowych zadaniach operacyjnych, uczestnicząc w zabezpieczeniu działań broni maszynowej oraz szkoleniu innych żołnierzy w obsłudze sprzętu ciężkiego. Od listopada do grudnia 1942 roku dywizja, w tym 3 baon ckm, została przeniesiona do rejonu Mosul-Qaiyara w północnym Iraku. Jednostka przejęła zadanie obrony kierunku Rawanduz-Mosul, zabezpieczając drogę prowadzącą z Persji do północno-wschodniego Iraku. 25 maja 1943 roku batalion został administracyjnie przydzielony do Kwatery Głównej 3 Dywizji Strzelców Karpackich. W lipcu 1943 roku podpułkownik Skinder objął stanowisko zastępcy dowódcy 2 Brygady Strzelców Karpackich, a dowództwo batalionu przejął major Antoni Miedźwiedź. Franciszek Aleksander Karbownik, będąc weteranem walk i doświadczonym żołnierzem, odegrał znaczącą rolę w zapewnieniu skuteczności operacyjnej batalionu.
Dywizja, dowodzona przez gen. Bronisława Ducha, odegrała kluczową rolę w kampanii włoskiej, a jej najbardziej znanym wyczynem było zdobycie Monte Cassino. Żołnierze 3. DSK, w tym Karbownik, byli symbolem determinacji i poświęcenia. Ich wysiłki przyczyniły się nie tylko do przełamania Linii Gustawa, ale także do odbudowy morale polskiej armii na Zachodzie.
Po zakończeniu walk, na przełomie lipca i sierpnia 1945 roku, batalion został wyznaczony do pełnienia służby wartowniczej w ramach Zgrupowania Brygadowego „Tobruk” Grupy „Straż” (Polish Guard Group). W lutym 1946 roku jednostka strzegła obozów dla jeńców niemieckich w rejonie Cesenatico we Włoszech. Franciszek Aleksander Karbownik był wówczas zaangażowany w działania wartownicze i organizacyjne, pełniąc kluczową rolę w strukturach zabezpieczenia.
Działania wojenne, w których brał udział Karbownik, były niezwykle wymagające, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym. Zdobycie Monte Cassino – jednego z najsilniej ufortyfikowanych punktów niemieckich – było jednym z najważniejszych sukcesów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Za swoją służbę Karbownik został odznaczony dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

Po wojnie Franciszek Karbownik pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie skoncentrował się na działalności naukowej i społecznej. Ukończył studia historyczne na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie, a jego kariera naukowa rozwijała się w szybkim tempie. W 1982 roku obronił pracę magisterską „Samoloty myśliwskie w lotnictwie polskim do wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku”. W 1989 roku uzyskał doktorat na podstawie rozprawy „Pamiętnikarze emigracyjni o II wojnie światowej”, którą napisał pod kierunkiem Benedykta Dytrycha. Habilitację zdobył w 1996 roku dzięki pracy zatytułowanej „Opracowania historyczno-wojskowe”. Jako profesor i dziekan Wydziału Humanistycznego Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie, Karbownik przyczynił się do rozwoju badań nad polską wojskowością oraz pamiętnikarstwem emigracyjnym. Jego publikacje, w tym wydana pośmiertnie książka „Sosny, palmy i cyprysy” (2007), stały się ważnym źródłem wiedzy na temat polskich działań zbrojnych w czasie II wojny światowej oraz życia na emigracji.
Franciszek Karbownik był nie tylko naukowcem, ale również aktywnym działaczem polonijnym, wspierającym inicjatywy kulturalne i edukacyjne Polonii w Wielkiej Brytanii. Był związany z Instytutem Polskim w Londynie i angażował się w pracę wielu organizacji polonijnych. Jego wkład w budowanie mostów między emigracją a Polską był nieoceniony.
Pomimo niemal 60 lat spędzonych na obczyźnie Karbownik zawsze utrzymywał bliskie związki z ojczyzną. Zmarł 23 kwietnia 2005 roku w Londynie, jednak zgodnie z jego wolą prochy zostały sprowadzone do Żarnowa. Pogrzeb odbył się 20 maja 2005 roku, a ceremonia przyciągnęła licznych członków rodziny, przyjaciół i mieszkańców Żarnowa. Msza żałobna, odprawiona w kościele św. Mikołaja, była nie tylko aktem pożegnania, ale także świadectwem jego miłości do ojczystej ziemi. Pogrzeb odbył się zgodnie z ceremoniałem wojskowym.
Franciszek Aleksander Karbownik był postacią wyjątkową – żołnierzem, naukowcem i działaczem polonijnym. Jego życie i działalność są świadectwem niezłomności i pasji w dążeniu do zachowania polskiego dziedzictwa narodowego. Dzięki jego pracy naukowej i zaangażowaniu społecznemu, pamięć o polskich bohaterach wojennych, takich jak żołnierze 3 Dywizji Strzelców Karpackich 2 Korpusu, pozostaje żywa do dziś. Cmentarz w Żarnowie, na którym spoczął, jest miejscem symbolicznym – przystanią dla tych, którzy w życiu przemierzali kraje i kontynenty, by na końcu znaleźć spokój na ukochanej ziemi żarnowskiej.

polskie: dwukrotnie Krzyż Walecznych, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 7378)

Pochowani wspólnie.
Karbownik Aleksander ur. 1881 zm. 19.12.1949
Karbownik Julia ur. 1887 zm. 04.02.1969
Karbownik Marianna ur. 1923 zm.19.10.2003

1. ppor. Franciszek Karbownik – oficer 2 Korpusu
2,3 – grób rodzinny w Żarnowie
źródło: archiwum Pawła Telusa

Biogram opracowany przez Pawła Telusa; “Trzecia Dywizja Strzelców Karpackich 1942-1987″, Londyn 1991; krzyz.montecassino.eu