Czego szukasz, przyjacielu?

Marian Zdzisław Łoziński urodził się 29 stycznia 1913 r. w Niemirowie, dawny powiat Rawa Ruska (obecnie w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski na Ukrainie). W 1936 r. w stopniu kaprala podchorążego ukończył Szkołę Podchorążych 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu.

Po klęsce wrześniowej w lutym 1940 podczas przekraczania granicy polsko-rumuńskiej został aresztowany przez wojska sowieckie i wywieziony do Związku Radzieckiego na Ural, gdzie w skrajnych warunkach katorżniczo pracował przy wyrębie drzew. Przebywał tam do września 1941 r. Tam też zastał go układ polsko-radziecki powołujący na terenie ZSRR Polskie Sił Zbrojne w ZSRR pod dowództwem gen. W. Andersa.

Marian Zdzisław Łoziński wstąpił na ochotnika do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Po długiej wędrówce poprzez Tockoje, G‘uzor, Krasnowodzk, Iran, Palestynę, Aden, Irak, ponownie Palestynę, Egipt – już jako podporucznik 2 Korpusu 22 grudnia 1943 r. staje na ziemi włoskiej, gdzie jako zastępca dowódcy kompanii 5 Batalionu Strzelców Karpackich 3 Dywizji Strzelców Karpackich 2 Korpusu brał udział m.in. w drugim, zwycięskim uderzeniu 2 Korpusu na pozycje niemieckie w masywie Monte Cassino, a następnie w walkach swego batalionu na szlaku adriatyckim do „Linii Gotów”. W czerwcu 1946 roku wraz z 2 Korpusem został przetransportowany z Włoch do Anglii. Tam w sierpniu 1947 r. zdemobilizował się z Polskich Sił Zbrojnych (na Zachodzie) i 25 października wrócił do Kraju.

W latach 1948–1950 pełnił funkcję burmistrza miasta Niska. W 1955 r. osiadł w Skawinie (woj. małopolskie). W latach pięćdziesiątych XX w. został opiekunem 8 Drużyny Harcerzy „Czerwone Maki” im. Bohaterów Monte Cassino, wkrótce zlikwidowanej przez władze komunistyczne. W 1981 r. – mimo oporu władz harcerskich – doprowadził do powstania w Skawinie Kręgu Instruktorskiego „Czerwony Mak” im. Bohaterów Monte Cassino i został jego opiekunem.

Autor wspomnień zatytułowanych „Przechodniu, powiedz Polsce… Wspomnienia z lat 1941–1945” rozpoczęte w Ahwazie, 150 km od Zatoki Perskiej. Tytuł wspomnień został zaczerpnięty z inskrypcji na polskim cmentarzu na Monte Cassino:
„PRZECHODNIU, POWIEDZ POLSCE, ŻEŚMY POLEGLI WIERNI W JEJ SŁUŻBIE, ZA WOLNOŚĆ NASZĄ I WASZĄ,
MY ŻOŁNIERZE POLSCY ODDALIŚMY – BOGU DUCHA, ZIEMI WŁOSKIEJ CIAŁO, A SERCA POLSCE”

Zmarł 28 października 1998 r. i został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

polskie: Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Wojska, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 1560), Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Medal Zwycięstwa i Wolności 1945, Medal 30-lecia Polski Ludowej, Medal 40-lecia Polski Ludowej, Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju”, Srebrny Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” z Rozetą i Mieczami, Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”, Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” (1995); brytyjskie: Defence Medal, War Medal 1939–1945, 1939-45 Star, Italy Star

1. ppor. Marian Zdzisław Łoziński – oficer 2 Korpusu
2. Po wyjściu z łagrów: Marian Łoziński pierwszy z lewej, siedzi podporucznik, stoi chyba szeregowy.
3. Szkoła Podchorążych – Marian Łoziński czwarty od lewej
4. Rzym – Marian Łoziński w środku
5. Rzym
6. prawdopodobnie Aden (Jemen), październik 1942 r.
7. Predappio (Emilia-Romania, Włochy)
8. Włochy
9. Włochy z gen. W. Andersem – ppor. Łoziński stoi drugi od prawej
10. prawdopodobnie Irak (Bagdad) ppor. Łoziński stoi w środku
11. Szkoła Podchorążych – Marian Łoziński piąty od lewej
12. Nieśmiertelniki Mariana Łozińskiego z 2 Korpusu
źródło zdjęć: archiwum Macieja Łozińskiego

Maciej Łoziński; “Trzecia Dywizja Strzelców Karpackich 1942-1987″ t.2 red. W. Maciejczyk, Londyn 1991; krzyz.montecassino.eu; archiwum WBH