Czego szukasz, przyjacielu?

Droga do kapłaństwa Józefa Grochota w Zgromadzeniu Ojców Redemptorystów rozpoczęła się w Niższym Seminarium w Toruniu (matura – 1933 r.). Następnie nowicjat w Mościskach oraz ukończenie studiów filozoficzno-teologicznych na Wyższym Seminarium Duchownym w Tuchowie (pow. Tarnów). Święcenia kapłańskie otrzymał 25 czerwca 1939 roku w katedrze tarnowskiej z rąk ks. bp. Edwarda Komara.

W momencie wybuchu II wojny światowej o. Grochot znajdował się w Seminarium w Tuchowie. Z grupą zakonników redeptorystów złożoną z ojca Brunona Świtalskiego i kleryków Leona Dzwonkowskiego, Kazimierza Kalemby oraz Kazimierza Rutkowskiego o. Grochot udał się w stronę Mościsk (woj. lwowskie) i dalej na wschód. 17 września 1939 r. tuż przed nadejściem Sowietów przekroczyli w Zaleszczykach granicę rumuńską i zostali internowani w obozie dla polskich wojskowych. Uzyskawszy paszporty i zezwolenie na opuszczenie Rumunii poprzez Jugosławię przedostali się do Domu Generalnego Redemptorystów w Rzymie. Stamtąd po kilku dniach wysłano ich do Cortony (w centralnych Włoszech, na południe od Florencji), gdzie mieściło się seminarium rzymskiej prowincji Ojców Redemptorystów. Początkowo nie wspominano o Polakach w Cortonie. Jednak Włosi jako sojusznik Niemiec musieli o nich powiadomić odpowiednie władze niemieckie, co spowodowało internowanie polskiej grupy. W konsekwencji ojcowie i klerycy musieli co tydzień meldować się w miejscowym budynku żandarmerii. W Cortonie o. Józef Grochot kontynuował studia i wykładał w seminarium filozofię.

W 1943 roku na apel bp. Józefa Gawliny, ordynariusza polowego Wojska Polskiego, o. Józef zgłosił się do 2 Korpusu jako kapelan. Został skierowany do Pułku Artylerii Lekkiej i brał udział w walkach pod Ankoną i Senigallią. W wyniku masowego napływu ochotników w Rzymie dowództwo 2 Korpusu zaczęło tworzyć od 18.11.1944 r. 10 Pułk Huzarów, którego kapelanem został mianowany o. Józef Grochot. Tworzenie i szkolenie Pułku odbywało się początkowo w mieście Galatina na południu Półwyspu Apenińskiego koło Lecce. Dalsze szkolenie żołnierzy 10 Pułku Huzarów, wchodzącego w skład tworzonej 14 Wielkopolskiej Brygady Pancernej 2 Korpusu, odbywało się od stycznia 1945 r. w Egipcie w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w El Quasassin. O. Grochot, organizując życie religijne w 10 Pułku Huzarów, codziennie odprawiał Msze św. i spotykał się z żołnierzami. Pełnił również funkcję zastępcy szefa duszpasterstwa 14 Wielkopolskiej Brygady Pancernej. Pułk już po zakończeniu II wojny światowej we wrześniu 1945 r. powrócił na teren Włoch, nadal z nadzieją, że zostanie użyty do dalszych walk, tym razem o pełne odzyskanie niepodległości przez Polskę. W czerwcu 1946 r. o. Józef Grochot wraz z Pułkiem został przetransportowany z Włoch do Wielkiej Brytanii. Tam ich oddział wszedł w skład Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia w ramach 340 Basic Unit na jaki przekształcone zostały oddziały 14 Wielkopolskiej Brygady Pancernej. O. Józef Grochot do 1947 roku pracował w Anglii wśród rodzin wojskowych polskich, którzy przybywali z wielu krajów.

Po demobilizacji z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (w stopniu kapitana) o. Grochot zdecydował się na pozostanie na emigracji. Pozbawiony obywatelstwa polskiego pozostał do końca życia bezpaństwowcem. Od 30.10.1947 do 20.06.1950 r. odbywał studia w Angelicum w Rzymie, uzyskując w 1950 roku stopień doktora filozofii. W rok później został wykładowcą
socjologii i filozofii w Instytucie Teologicznym w Lille, w północnej Francji. 31.07.1953 roku objął stanowisko profesora w Wyższym Seminarium Duchownym w Luksemburgu w Echternach. Podobnie pracował w seminarium w Strasburgu. Przez 19 lat był wykładowcą w różnych instytutach teologicznych. Dodatkowo miał odczyty, prowadził wykłady, dyskusje, rekolekcje dla kapłanów i sióstr zakonnych, a także dla różnego rodzaju stowarzyszeń, organizacji i grup intelektualnych. Pracował na terenie Francji, Niemiec, Luksemburga, Anglii i Belgii. Od 1950 roku był związany duszpastersko z Polską Misją Katolicką we Francji, Belgii i Luksemburgu. Współpracował ze wszystkimi duszpasterzami dla Polonii w tych krajach. Wiosną 1969 roku ks. dr Grochot otrzymał propozycję objęcia urzędu wiceprowincjała duńskiej części Zgromadzenia Redemptorystów. Zaakceptował zaproszenie i pełnił tę funkcję przez 15 lat. Został równocześnie wikariuszem biskupim dla obcokrajowców katolików w Danii. Angażował się w życie Polonii zwłaszcza w Kopenhadze. Był założycielem i inicjatorem wielu organizacji polonijnych o charakterze niepodległościowym, które funkcjonują do dziś. Przez lata był redaktorem pisma „Informacje Polskiej Misji Katolickiej w Danii”, gdzie zamieszczał wiele swoich tekstów. Najważniejsze z nich zostały już po jego śmierci, w 2014 r. wydane w tomie “o. Józef Grochot – Wierność wobec siebie, otwartość umysłu i giętkość myślenia” red. Urszula i Roman Śmigielscy. Polskę odwiedził dopiero w roku 1989, po upadku komunizmu. Od zakończenia wojny utrzymywał jednak stale bliskie relacje z żołnierzami 10 Pułku Huzarów 2 Korpusu. Spotykał się z nimi z okazji rocznic i świąt. Przez Rząd RP na Uchodźstwie został awansowany do stopnia podpułkownika. Ostatni raz Polskę i rodzinne strony odwiedził w 1993 r. Zmarł nagle 13.12.1993 r. w Kopenhadze. Jego pogrzeb odbył się 20 grudnia w kościele św. Anny w Kopenhadze. Uroczystościom przewodniczył bp Hans Ludwig Martensen, miejscowy ordynariusz. Obecni byli prowincjał wiedeńskich redemptorystów o. Alojs Kraxner oraz 26 kapłanów z Danii i Polski. Obrzędom pogrzebowym przewodniczył o. Jerzy Górowski, wiceprowincjał kopenhaski. W nabożeństwie brały udział poczty sztandarowe, kombatanci, harcerze i przedstawiciele wielu instytucji oraz wielka liczba wiernych, którzy przybyli z różnych stron Danii, przedstawiciel ambasady polskiej. O. Józef Grochot przeżył 78 lat, w tym w kapłaństwie 54 lata i tyleż na obczyźnie. W Zgromadzeniu Ojców Redemptorystów- 59 lat.

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11.11.1990 r.)

1. o. kpt. Józef Grochot – kapelan rzymskokatolicki, PKPR 1947 r.
2. Legitymacja wojskowa o. kpt. Józefa Grochota z PKPR, 1947 r.
3. o. Józef Grochot – zdjęcie powojenne
4. Grób o. Grochota w Kopenhadze
źródło: Archiwum Prowincji Warszawskiej Redemptorystów w Tuchowie

Archiwum Prowincji Warszawskiej Redemptorystów w Tuchowie; Bolesław Slota “Redemptoryści polscy zmarli w latach 1986-2000”, 2020 r.; “o. Józef Grochot – Wierność wobec siebie, otwartość umysłu i giętkość myślenia” red. Urszula i Roman Śmigielscy; ks. J. Szymański “Duszpasterze Polonii i Polaków za granicą” tom 1, Lublin 2010