Czego szukasz, przyjacielu?

Władysław Bartnicki (pierwszego imienia nie używał) w wieku 17 lat uciekł z domu w Kielcach do Legionistów Józefa Piłsudskiego. Brał następnie udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. Za męstwo w walce odznaczony Krzyżem Walecznych. Za zasługi w walce o niepodległość Polski 31.07.1921 r. otrzymał działkę w osadzie wojskowej Wołkowszczyzna (pow. Wilejka, woj. wileńskie), gdzie osiadł. Został także uhonorowany złotym sygnetem z platynowym orłem za udział w walkach na Ukrainie. W II RP kapral Wojska Polskiego w Mołodecznie (zapewne 86 Pułku Piechoty).

Po wybuchu II wojny światowej więzień sowieckich obozów jenieckich. Pracował jako kierowca i traktorzysta.

Po ogłoszeniu tzw. amnestii dla obywateli polskich w ZSRR na mocy Układu Sikorski-Majski z 1941 r. ochotnik do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR pod dowództwem gen. W. Andersa. W 1942 r. ewakuowany na Bliski Wschód wraz z oddziałami polskimi z ZSRR. Żołnierz 2 Korpusu (nr ewid. 1897/54, kapral) z przydziałem do 35 Kompanii Warsztatowej Uczestnik kampanii włoskiej 2 Korpusu. W bitwie o Monte Cassino ciężko ranny w głowę. Utracił pamięć. Po objęciu opieką medyczną we Włoszech przetransportowany do szpitala psychiatrycznego Polskiego Szpitala Wojennego nr 4 w Iscoyd Park w Walii. Nigdy już nie powrócił do służby w Polskich Siłach Zbrojnych.

Władysław Bartnicki także po zakończeniu II wojny światowej przebywał w szpitalach na terenie Wielkiej Brytanii. Po pobycie w Polskim Szpitalu Wojennym w latach 1949-1960 był pacjentem szpitala psychiatrycznego St. Andrew’s Hospital, Thorpe, Norwich w Anglii, gdzie zmarł w roku 1960. Żona odnalazła go dopiero w 1957 r.

Krzyż Walecznych, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 46895)

Po wejściu Rosjan do Wołkowszczyzny we wrześniu 1939 r. żona Maria (rocznik 1901) oraz 2 córki (Halina – rocznik 1930) i Irena (rocznik 1935) została umieszczona w jednym pokoju, z reszty domu urządzono przedszkole, zabrano rodzinie inwentarz, ale okoliczni chłopi białoruscy lubili Władysława i pomagali rodzinie, przynosząc jedzenie. Żona i córki nigdy już się nie spotkały z Władysławem. Jednym z pierwszych transportów (zapewne 13.04.1940 r.?) zostały wywiezione przez Sowietów w głąb ZSRR do Swierdłowska obł., Rewdyński rej., posiołek Diechtiarka „Konny dwór”, barak 48. Po zakończeniu II wojny światowej zostały repatriowane na teren Ukraińskiej SRR, miejscowość Czkałowe (rej. chersoński) razem z innymi krewnymi żołnierzy Andersa. Po powrocie do Polski 10.03.1946 r. zamieszkały w Nowogrodzie Bobrzańskim (pow. Zielona Góra, woj. lubuskie), potem Przejęsławiu (gm. Osiecznica, woj. dolnośląskie), a stąd w Skórce koło Złotowa (woj. wielkopolskie), gdzie Halina i Maria mieszkały do śmierci. Po znalezieniu Władysława w Wielkiej Brytanii w 1957 r. chciano do niego sprowadzić żonę, ale urzędnik mający wydać na to zezwolenie w Skórce stwierdził, że „żon do pachołków Andersa nie będzie wysyłał”.

żona: Maria Bartnicka z d. Stachurska – ur. 28.05.1901 r. Nowy Sącz – zm. 4.08.1974 r. Złotów, pochowana na cmentarzu w Głubczynie
córki:
– Halina Fesser z d. Bartnicka – ur. 16.02.1930 r. Wołkowszczyzna – 22.08.1984 r. Skórka, pochowana na Cmentarzu Komunalnym w Pile – kwatera: 8/D, rząd: 18, grób: 7
– Irena Bieniasz z d. Bartnicka – ur. 24.05.1935 r. Wołkowszczyzna – zm. 14.07.2014 r., pochowana na Cmentarzu Komunalnym w Kamiennej Górze (woj. dolnośląskie) – kwatera E3, rząd 1, grób 10

Władysław Bartnicki; źródło: archiwum rodzinne Aliny Fesser-Rębowskiej

archiwum rodzinne Aliny Fesser-Rębowskiej; “Spis osadników wojskowych II RP”; krzyz.montecassino.eu