Czego szukasz, przyjacielu?

Służbę wojskową w szeregach 41 Suwalskiego Pułku Piechoty Mikołaj Tatyrżo rozpoczął w marcu 1938 roku.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. jako żołnierz 2 Baonu macierzystego Pułku pod dowództwem mjr. Romana Zagłoby – Kaniowskiego walczył w obronie Warszawy, aż do jej kapitulacji. Zwolniony z obozu jenieckiego 30.10.1939 roku zdecydował się na powrót w rodzinne strony. Kilka miesięcy później M. Tatyrżo wraz z rodziną został deportowany przez sowietów do Kazachskiej SRR.

W roku 1941 z chwilą ogłoszenia “amnestii” przedostał się do miejscowości Ługowoje (Kazachska SRR) – miejsca stacjonowania 10 Dywizji Piechoty Armii Polskiej w ZSRR. Po ewakuacji w 1942 r. do Iraku, a następnie do Palestyny Mikołaj Tatyrżo został żołnierzem 6 Batalionu Strzelców Karpackich 2 Brygady wchodzącej w skład 3 Dywizji Strzelców Karpackich 2 Korpusu (nr ewidencyjny 1915/15). Wziął czynny udział w bitwie o Monte Cassino, a swój szlak bojowy zakończył pod Ankoną, gdzie został ciężko ranny. Dwukrotnie operowany M. Tatyrżo przez kilka tygodni był leczony we Włoszech, a następnie ewakuowany do Szkocji. Służbę zakończył w stopniu starszego strzelca. Odznaczony Krzyżem Walecznych. Szpital opuścił po ponad dwóch latach, a następnie został skierowany na specjalny obóz rehabilitacyjny.

Kiedy już w pełni wyzdrowiał, po zakończeniu II wojny światowej Mikołaj Tatyrżo zdecydował się na powrót do Polski, gdzie mieszkała jego ocalała rodzina. Powrócił do Kraju 24.06.1947 r. na tzw. Ziemie Odzyskane. Osiedlili się w Zielonej Górze. Dwadzieścia lat później dały o sobie znać wojenne rany, które stały się przyczyną ciężkiej choroby Mikołaja Tatyrżo.

Krzyż Walecznych, Odznaka za Rany i Kontuzje (3 gwiazdki), Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino ( nr13268)

Żona Marianna Tatyrżo (15/01/1921 – 27/05/1993). Grób ŚP. Państwa Tatyrżo pozostaje nieopłacony od roku 2013.

Żołnierze 2 Korpusu – Mikołaj Tatyrżo zaznaczony krzyżykiem; źródło: AP Zielona Góra

zbiory Jacka Ogorzałka; Archiwum Państwowe w Zielonej Górze; “Trzecia Dywizja Strzelców Karpackich 1942-1987″ t. 2 red. W. Maciejczyk, Londyn 1991; krzyz.montecassino.eu; archiwum Wojskowego Biura Historycznego; http://www.mzp.pl/