Czego szukasz, przyjacielu?

Marcin Piątek wcielony do armii niemieckiej brał udział w I wojnie światowej. 27.12.1918 r. powrócił w rodzinne strony, a kilka dni później 1.1.1919 roku zgłosił się do Kompanii Powstańczej w Wolsztynie i z bronią w ręku walczył między innymi o Wolsztyn, pod Chobienicami, Zbąszyniem, Kargową i Babimostem.
“Tymczasem na rynku wolsztyńskim zebrało się około 1000 powstańców, wśród nich ochotnicy z Wolsztyna i okolicznych wsi. Warunki umowy, które ogłosił Zenkteler, wywołały oburzenie. Powstańcy nie zamierzali ich respektować. Padł strzał – nie wiadomo z której strony. Powstańcy spontanicznie ruszyli do ataku na zachodnią część miasta. Rozgorzała zacięta walka. Atak powstańców wspierał karabin maszynowy umieszczony na balkonie kamienicy, naprzeciw obecnego domu kultury.”
Po zakończeniu Powstania Wielkopolskiego już jako poborowy Marcin Piątek kontynuował służbę wojskową w szeregach 2 Pułku Strzelców Wielkopolskich (przemianowanego na 56 Pułk Piechoty Wielkopolskiej). Oddział ten walczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. w bitwie pod Szaciłkami ( 9.04 – 22.04.1920) oraz kontrofensywie znad Wieprza (16.08 – 26.08.1920 r.). Kiedy wojna polsko – bolszewicka dobiegła końca Marcin Piątek postanawił służyć w wojsku jako żołnierz zawodowy. 27.03.1925 r. został przeniesiony do 19 Batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza “Słobódka” pełniącego służbę na granicy polsko-łotewskiej.

Od 1.04.1939 w stopniu sierżanta jako podoficer pocztowy kontynuuje służbę w w dowództwie pułku KOP “Głębokie”.

Z chwilą wkroczenia Sowietów we wrześniu 1939 roku na teren II Rzeczypospolitej Batalion KOP “Słobódka” przyjął na siebie pierwsze uderzenie i toczył zacięte walki z Armią Czerwoną. Jednak olbrzymia przewaga wroga zmusiła polskie oddziały do wycofywania się w stronę granicy z Łotwą. Od 20 do 22.09. wykrwawieni kopiści przekraczali polsko – łotewską granicę (Marcin Piątek 20.09.1939), gdzie zostali internowani. W czasie internowania w Zemgale sierżant Marcin Piątek był zatrudniony przy pracach leśnych za które, jak wspominał, otrzymywał “normalne wynagrodzenie”. Po aneksji Łotwy przez ZSRR został przewieziony przez Sowietów do obozu jenieckiego Kozielsk II, gdzie przebywał od 06.09.1940 r. W okresie 02.07-03.09.1941 r. przebywał w niewoli w obozie jenieckim w Griazowcu.

Po zawarciu Układu Sikorski-Majski w 1941 r. i rozpoczęciu tworzenia Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR pod dowództwem gen. Andersa Marcin Piątek na ochotnika wstąpił do nich 03.09.1941 r. w Tatiszczewie. Po przebyciu dyzenterii, która była przyczyną śmierci wielu żołnierzy – tułaczy 17.07.1942 r. został ewakuowany w II ewakuacji oddziałów polskich z ZSRR na Bliski Wschód. W Teheranie przeszedł żółtaczkę. Po dojściu do zdrowia przez Irak dotarł do Palestyny, gdzie otrzymał przydział do 37 Kompanii Parkowej 3 Dywizji Strzelców Karpackich. Następnie po raz kolejny trafił do szpitala z objawami malarii. Czas rekonwalescencji spędził w Egipcie, z którego 3.01.1944 roku wypłynął do Włoch jako starszy sierżant Dowództwa Zgrupowania Zakładów i Służb (nr ewid. 1898/134). Brał udział w kampanii włoskiej 2 Korpusu, w tym w walkach o Monte Cassino.
“Z moich znajomych został ciężko ranny plut. Zawadzki. Nie można było wynosić rannych. Leżał przez cały dzień i noc. Obok niego leżał Niemiec ciężko ranny. Na trzeci dzień, za zgodą obu stron została przerwana walka od 6.00 do 10.00. Każda strona zabrała swoich rannych. Plutonowy Zawadzki został przewieziony do szpitala polowego Campobasso. Zmarł na stole operacyjnym”.

Marcin Piątek do Polski powrócił 16.08.1947 roku. Zamieszkał w Zielonej Górze, gdzie zmarł 5.11.1981 i został pochowany na Starym Cmentarzu przy ulicy Wrocławskiej. Za udział w Powstaniu Wielkopolskim awansowany do stopnia podporucznika.

polskie: Wielkopolski Krzyż Powstańczy, Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami, Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino (nr 47735); brytyjskie: Gwiazda za wojnę 1939-1945, Gwiazda Italii

Jacek Ogorzałek „Biogram Marcina Piątka”; zbiory Jacka Ogorzałka; Indeks Represjonowanych IPN; krzyz.montecassino.eu