Czego szukasz, przyjacielu?

Ojciec Ludwik Rymar był żołnierzem Armii gen. Hallera, uczestnikiem Bitwy Warszawskiej 1920 r., sierżantem Wojska Polskiego, osadnikiem wojskowym na Kresach – osada Kosów Poleski, woj. poleskie (gospodarstwo 25 ha, działka nr 7). Pracował jako referent wojskowy i przemysłowy w Starostwie Powiatowym w Kosowie.
Leon mieszkał przed wojną w Kosowie wraz z rodzicami i 4 siostrami (Janina, Emilia, Józefa i Grażyna/Maria?). Uczeń gimnazjum w Grodnie.

Aresztowany przez Sowietów we wrześniu 1939 r. był przetrzymywany w Różanie, a następnie w więzieniu w Słonimie. Skazany na 5 lat ciężkich łagrów karę odbywał w łagrze Uchta-Peczora. Po ogłoszeniu tzw. amnestii dla obywateli polskich w roku 1941 zwolniony z niewoli.

W armii gen. Andersa od początku jej tworzenia. Zgłoszenie się z obozu na Syberii. Dzięki jego rekrutacji w armii możliwe było uwolnienie rodziny ( matki i czterech sióstr) z zsyłki także na Syberię. Zarówno on, jak i rodzina ewakuowały się wraz z oddziałami polskimi w 1942 r. z ZSRR na Bliski Wschód. Leon przeszedł następnie cały szlak przygotowania i szkoleń wojskowych żołnierzy pod dowództwem gen. Andersa (Irak, Syria, Egipt, Palestyna). Uczestnik kampanii włoskiej 2 Korpusu, w tym bitew o Monte Cassino, Ankonę i Bolonię jako żołnierz Kwatery Głównej 6 Lwowskiej Brygady Piechoty 5 Kresowej Dywizji Piechoty (nr ewidencyjny 1922-65-111, strzelec). Kierowca w Kwaterze Głównej. Przewoził m.in. żywność od Anglików do oddziałów. Przejeżdżał przez pola minowe 4.5 mili (gdzie później wydobyto 142 miny). Leon twierdził, że w czasie wojny otoczony był “Boską opieką”.
Po zakończeniu działań wojennych uzupełnił w 2 Korpusie swe wykształcenie gimnazjalne (6-miesięczny kurs) i zdał “małą maturę” w Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym nr 2 w Matino (Włochy). Z uwagi na chęć wyjazdu do Kanady zdemobilizowany 15.10.1946 r. w Predappio we Włoszech.

Leon Rymar zdecydował się na emigrację z Włoch do Kanady w ramach 2-letniego kontraktu do pracy na farmach. Pracował na farmie w Fergus, Ontario, gdzie poznał swą przyszłą żonę, córkę gospodarza. Następnie przeniósł się do Guelph, Ontario, gdzie pracował m.in. w odlewni, w policji. Po ukończeniu college’u w Guelph na kierunku rehabilitacja pracował 24 lata na oddziale rehabilitacji w szpitalu w Guelph. Był aktywnym działaczem społecznym i kombatanckim. Członek Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, Koło nr 25 – przez 24 lata aż do śmierci jego Prezes.

polskie: Krzyż Walecznych (rozkaz 2 Korpusu 176/46 z dn. 12.08.1946 r.), Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 17710, rozkaz Dowództwa 5 KDP nr 18 z 22.02.1945 r.), Odznaka Pamiątkowa 6 Dywizji Lwów (nr 48/52 z 11.11.1943 r.), Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (nr 81-92-17 PSZ z 1811.1992 r), Medal “Pro Memoria” (Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr 710/U/06, 11.10.2006 r.); brytyjskie: Italy Star, 1939-1945 War Medal (oba rozkaz 6 Lwowskiej Brygady Piechoty, nr 45 z 20.02.1946 r.)

Żonaty ponad 60 lat – żona Wilma (1925-2008).
Matka (ur. 1903 r., córka Andrzeja) i siostry wywiezione przez Sowietów na Sybir w pierwszej deportacji 10 lutego 1940 r. – posiołek Szundoziero (rej. winogradowski, obw. archangielski). Po tzw. amnestii uwolnione 30.08.1941 r. z niewoli starały się przedostać do tworzącego się wojska polskiego pod dowództwem gen. Andersa. W drodze do wolności na tyfus zmarły siostry Emilia (Frunze; ur. 1925 r.) i Grażyna/Maria? (Swierdłowsk, ur. 1935 r.). Mama wraz z Janiną i Józefą dostały się do Armii gen. Andersa i ewakuowały wraz z nią na Bliski Wschód w 1942 r. Matka Katarzyna niestety zmarła jednak z wycieńczenia w Teheranie, Iran. Siostry Janina (ur. 14.07.1923 r.) i Józefa (ur. 1928 r. wg akt sowieckich, 19.03.1929 r. wg spisu Polaków w Indiach) przebywały w obozie dla polskich uchodźców w Indiach, a po wojnie zamieszkały w Wielkiej Brytanii.
Ojciec Ludwik, przedwojenny referent wojskowy w powiecie kosowskim, zszedł do podziemia, przeszedł na tereny okupowane przez Niemców i dołączył do Armii Krajowej, kończąc wojnę w obozach w Austrii.

Zdjęcia i dokumenty Leona Rymara, źródło: archiwum rodzinne Romana Rymara

archiwum rodzinne Romana Rymara ( bezpośrednie rozmowy z bratem Romanem ( z drugiej matki po wojnie), Guelph, Ontario 1989-2010 ( w większości zapisywane na bieżąco podczas rozmów); rozmowy z siostrą Janiną.; listy siostry Józefy – relacje o wywózce i drodze przez mękę Sybiru; dokumenty, fotografie i odznaczenia Leona Rymara); “Spis osadników wojskowych”; Indeks Represjonowanych IPN; krzyz.montecassino.eu; “Polacy w Indiach 1942-1948 w świetle dokumentów i wspomnień”, Londyn 2002, s. 742; https://www.polishexilesofww2.org/