Czego szukasz, przyjacielu?

Urszula Poczwa z domu Gawronek mieszkała przed wojną ze swą rodziną w osadzie wojskowej Stawy (gm. Wołczyn. pow. Brześć nad Bugiem) na Polesiu. Tu jej tata Michał – Powstaniec Wielkopolski i żołnierz Wojska Polskiego – otrzymał działkę, na której (jako absolwent szkoły rolniczej) z powodzeniem prowadził swe gospodarstwo rolne. Jej mama zginęła w wypadku w 1934 r., gdy Urszula miała 8 lat. Od 1935 r. mieszkała z rodzeństwem, ojcem i jego drugą żoną – Marią. Miała dwójkę przyrodniego rodzeństwa (Halina, Edward) oraz siostrę Celinę i brata Zdzisława.

Po wybuchu II wojny światowej jej tata uczestniczył w kampanii wrześniowej. Dostał się do niewoli sowieckiej, ale udało mu się z niej uciec i powrócić jeszcze w 1939 r. do rodziny. Deportowana przez Sowietów wraz z rodziną na Syberię 10.02.1940 r. z rodzinnego domu na Polesiu do obwodu archangielskiego ZSRR. Według archiwów rosyjskich byli na zesłaniu w posiołku Warda (rej. chołmogorski), podczas gdy Urszula zapamiętała tę miejscowość jako Uspieniga nad Dźwiną. Tu jej ojciec z siostrą Celiną zmuszeni byli do przymusowej pracy, gdy macocha Maria opiekowała się pozostałymi dziećmi. Malutki Edek zmarł niedługo później z niedożywienia. Urszula zmuszona była do żebrania w pobliskich wioskach o żywność dla rodziny, zbierała grzyby, jagody.
Po ogłoszeniu Układu Sikorski-Majski rodzina z dużą częścią innych polskich zesłańców barką rzeką Dźwiną, a następnie koleją opuściła obwód archangielski (zgodnie z rejestrami rosyjskimi zostali zwolnieni z zesłania w Tobolsku 31.08.1941 r.). Dotarli do kołchozu w Uzbekistanie w drodze do tworzącej się Armii Polskiej. Tu z głodu zmarła jej przyrodnia siostra Halinka. Ostatecznie dzięki pomocy Uzbeków i podróży pociągiem rodzina dotarła do punktu rekrutacyjnego do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR w Czok Pak.

W Czok Pak ojciec Michał, siostra Celina i Urszula wstąpili ochotniczo do Armii Polskiej. Maria dostała się do obozu cywilnego, a Zdzisław trafił do polskiego sierocińca przy armii. Członkowie rodziny ewakuowali się wraz z Wojskiem Polskim w roku 1942 z ZSRR do Iranu. Ojciec Urszuli – Michał walczył dalej w szeregach 2 Korpusu. Celina i Urszula – z racji swojego młodego wieku – ostatecznie trafiły do Szkoły Młodszych Ochotniczek w Palestynie. Ich macocha zmarła w Teheranie z powodu chorób i została tam pochowana. Urszula okresowo z powodu reumatyzmu nabytego na Syberii przebywała w Tyberiadzie (Palestyna) w sanatorium. Obie siostry zdobyły w SMO wykształcenie pedagogiczne. Zostały skierowane do Egiptu. Miały nadzieję na wstąpienie do 2 Korpusu. Niestety nie zdążyły na skutek zakończenia II wojny światowej. W listopadzie 1946 r. ze Szkołą Młodszych Ochotniczek dotarły do Wielkiej Brytanii. Tam dowiedziały się, że ich młodszy brat z sierocińca polskiego, który po ewakuacji z ZSRR był zlokalizowany w Isfahanie trafił w 1944 r. do osiedla dla polskich dzieci w Pahiatua w Nowej Zelandii. Ojciec Michał udał się do niego w 1947 r.

Urszula wraz z siostrą Celiną zdecydowały się dołączyć do taty i brata w Nowej Zelandii i przybyły tam w 1948 r. Z pomocą irlandzkiej rodziny Doherty rodzina Gawronków rozpoczęła swe życie na emigracji. Urszula z uwagi na brak dobrej znajomości jęz. angielskiego w tamtym czasie nie mogła pracować jako nauczycielka. Pracowała w biurze, organizując jednocześnie polską szkołę sobotnią. W 1949 r. wyszła za mąż za Polaka ze Śląska, którego poznała jeszcze w trakcie pobytu w Egipcie, ochotnika do 2 Korpusu – Gintera Poczwę. Dołączył do niej w Nowej Zelandii. Mieli czworo dzieci (Henryka, Zygmunta, Barbarę i Aleksandrę). Ojciec Urszuli mieszkał wraz z nimi. W latach 1964-1979 Urszula prowadziła swój sklep – delikatesy w Upper Hutt. Dzięki temu mogła wraz z mężem opłacić edukację dzieci w szkole średniej, a następnie ich studia. Jedynie raz odwiedziła w 1980 r. powojenną Polskę, nie mogąc wrócić w swe rodzinne strony włączone po 1945 r. do ZSRR. W tym samym roku uczestniczyła także w Zjeździe uczennic SMO w Londynie. Bardzo aktywna do ostatnich lat swego życia. Zmarła w styczniu 2024 r. w Nowej Zelandii.

Ojciec Urszuli – Michał Gawronek (ur. 1896) – podobnie jak jego czterej bracia – brał udział ochotniczo w Powstaniu Wielkopolskim 1918 r. Wcześniej mieszkali z rodzicami w Poznaniu. Za swój udział w walkach o niepodległość Polski jako starszy szeregowy otrzymał od Państwa po roku 1921 działkę w osadzie wojskowej Stawy na Polesiu. W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niewoli sowieckiej, z której uciekł i powrócił do domu. Ożenił się powtórnie w czerwcu 1935 r. z pochodzącą z Wielkopolski – Marią. Deportowany z rodziną przez Sowietów w głąb ZSRR. Ochotnik do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Żołnierz 2 Korpusu, uczestnik kampanii włoskiej. Po zakończeniu wojny z Anglii wyjechał do syna do Nowej Zelandii, gdzie przybył do Wellington 16.06.1947 r. Pracował na kolei i w fabrykach. Przeszedł na emeryturę w 1960 r. i zmarł w 1971 r.

Mama Henryka (ur. 1906) pochodziła z Warszawy. Wyszła za mąż za Michała Gawronka w wieku 16 lat. Zginęła w wypadku w 1934 r. w wieku 28 lat.

Siostra Celina miała 9 dzieci, mieszkała w Nowej Zelandii w Neanae. Zmarła w 2013 r.

Brat Zdzisław – ukończył w Nowej Zelandii katolicką szkołę. Ożenił się i miał dwoje dzieci. Zmarł w 2001 r. Urszulę traktował nie tylko jak siostrę, ale swą mamę.

Mąż Ginter Poczwa mieszkał z rodziną na Śląsku. W czasie wojny, gdy ta część polskiego terytorium została przymusowo wcielona do III Rzeszy, zmuszony był do przymusowej służby w armii niemieckiej. Po dostaniu się do niewoli u aliantów wyraził chęć służby w Wojsku Polskim. Oczekiwał na przydział w Egipcie. Na skutek zakończenia wojny nie uczestniczył w walkach 2 Korpusu. Zmarł w 2007 r.

Syn Zygmunt zmarł w 2009 r.

Urszula Gawronek, 2 Korpus; źródło: https://polishhistorynewzealand.org/

Barbara Scrivens „Hunger knows no fear” – https://polishhistorynewzealand.org/Indeks Represjonowanych IPNSpis osadników wojskowych II RP