Czego szukasz, przyjacielu?

Michał Piotuch ukończył w 1910 r. czteroklasową szkołę powszechną w Smiłowiczach. Jego rodzice mieli swoje gospodarstwo rolne. W czasie wojny polsko-bolszewickiej Michał służył w 19 Pułku Artylerii Lekkiej, a przysięgę wojskową złożył 15.08.1920 r. Odznaczył się bohaterstwem w bitwie pod Lwowem, za co został odznaczony Krzyżem Walecznych.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pracował zawodowo jako gajowy w powiecie baranowickim woj. nowogródzkiego (Małachowce, Jastrzębl). Przed II wojną światową mieszkał w gajówce Prutka koło miejscowości Jastrzębl (pow. Baranowicze, woj. nowogródzkie).

Po wybuchu II wojny światowej został wraz z rodziną (żona Antonina, 11 -letnia córka Eugenia) deportowany przez Sowietów na Syberię. Na zesłaniu zmarła jego żona. Po tzw. „amnestii” zwolniony z zesłania przedostał się do Armii Polskiej w ZSRR dowodzonej przez gen. Andersa, a jego córka do polskiego sierocińca.

Michał Piotuch wstąpił na ochotnika do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 25 lutego 1942 r. i został przydzielony do Batalionu Drogowego 7 Dywizji Piechoty. Przetransportowany wraz ze swym Batalionem na Bliski Wschód z ZSRR drogą morską w I ewakuacji wojsk polskich dotarł do Iraku 6 maja 1942 r. 24 czerwca 1942 r. został w Gederze (Irak) ponownie zweryfikowany i przydzielony do służby wartowniczej. 25 lutego 1944 r. przeniesiony do 4 Kompanii Wartowniczej Dowództwa Jednostek Polskich na Środkowym Wschodzie. Służył jako starszy szeregowy na Bliskim Wschodzie. Od 27 listopada 1945 r. pełnił służbę w szeregach 6 Kompanii Wartowniczej. 4 czerwca 1946 r. zgłosił się do Obozu Przejściowego Jednostek Polskich na Środkowym Wschodzie o przydział do Kompanii Przejściowej z zamiarem wyjazdu do Nowej Zelandii. Zwolniony ze służby w Wojsku Polskim 31 sierpnia 1946 r.

Od 1946 r. mieszkał w Nowej Zelandii. Połączył się z córką, która przebywała tu w czasie wojny w obozie dla polskich dzieci w Pahiatua. Do 29.04.1966 r. mieszkał kolejno w Waitara i New Plymouth, gdzie pracował jako robotnik budowlany, a następnie pracownik zakładów nawozów sztucznych – Farmer Fertiliser Works w New Plymouth. Przeszedł na emeryturę w 1964 r. Dwa lata później przeniósł się na stałe do Petone i zamieszkał przy rodzinie córki. Był członkiem Koła Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Wellington (Nowa Zelandia). Po śmierci żony na zesłaniu w ZSRR żył samotnie, ale był aktywny w polskich środowiskach w Nowej Zelandii, w tym w życiu religijnym oraz działalności Polskiej Szkoły Sobotniej, do której uczęszczały jego wnuki. Zmarł po krótkim pobycie w szpitalu w Lower Hutt w 1978 r. Msza święta pogrzebowa Michała Piotucha została odprawiona w kościele katolickim w Petone przez ks. Dominika Sobalę – kapelana Polaków w Nowej Zelandii. Michał Piotuch został pochowany na cmentarzu wojskowym w Taita.

Krzyż Walecznych

żona Antonina (z domu Barancewicz) zmarła na zesłaniu w ZSRR
córka Eugenia (ur. 29.03.1929 r.) również deportowana z rodzicami w głąb ZSRR w 1940 r., wydostała się z ZSRR wraz z polskim sierocińcem w 1942 r. i przebywała w obozie dla polskich dzieci w Pahiatua (Nowa Zelandia) aż do przybycia taty do Nowej Zelandii w 1946 r. Pozostała w Nowej Zelandii. Wyszła za mąż za Adolfa Smolnickiego – również żołnierza gen. Andersa – patrz jego biogram w „Słowniku”.

st. strzelec Michał Piotuch – żołnierz 2 Korpusu; źródło: archiwum Ireny Lowe

archiwum rodzinne Ireny Smolnickiej-Lowe