Czego szukasz, przyjacielu?

Absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie i doktor filozofii. Obowiązkową, roczną służbę wojskową odbył w Rawie Ruskiej. Profesor historii w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Henryka Sienkiewicza w Sarnach na Wołyniu. Zawarł w 1938 r. związek małżeński z Katarzyną z domu Hipp. Rodzina mieszkała w Sarnach. Pod koniec sierpnia 1939 r. jako podchorąży rezerwy został zmobilizowany, jednakże nie zastał swej jednostki w Sarnach po przyjeździe z wakacji z rodziną we Lwowie. Jednostka wyjechała na front zachodni. Wyruszył z innymi żołnierzami z Sarn celem dołączenia do Pułku.

Z uwagi na niepowodzenie w połączeniu się ze swym oddziałem na terenie Polski Marian Mrożek starał się powrócić do Lwowa. Rozbrojony przez Sowietów 18.09.1939 r. wraz z oddziałem polskim, z którym dotarł w okolice Złoczowa na Kresy, został przez nich zwolniony i usiłował połączyć się z rodziną w Sarnach. W Zdołbunowie ponownie aresztowany wraz z innymi polskimi żołnierzami przez Sowietów i uwięziony w obozie dla jeńców wojennych. Przebywał początkowo w obozie w Szepietówce, a od 5.10.1939 r. do marca 1940 r. na Wołyniu rosyjskim w Filipowiczach (Wigilia 1939 r.) i Nowogrodzie Wołyńskim, a następnie w obozach na terenie przedwojennego woj. wołyńskiego (Żyłyń, Antopol) i woj. lwowskiego (Babina, Ostra Góra, Tuligłowy, Czerlany). Wraz z innymi polskimi żołnierzami pracował przymusowo przy budowie drogi z Równego do Lwowa, przy wyładunku pociągów towarowych. Po wybuchu wojny niemiecko-rosyjskiej w czerwcu 1941 r. wraz z innymi jeńcami został częściowo marszem, częściowo koleją przewieziony przez Sowietów do obozu w Starobielsku, gdzie we wrześniu 1941 r. wraz z innymi żołnierzami polskimi został zwolniony z niewoli sowieckiej na podstawie tzw. „amnestii”.

02.09.1939 r. wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR w Tockoje. Zimę 1941/1942 spędził w namiotach w Tockoje. Jego przydział wojskowy w tym czasie często się zmieniał – początkowo 16 Pułk Piechoty 6 Dywizji Piechoty, następnie Batalion Sanitarny, 6 Batalion Strzelecki „Dzieci Lwowskich”, a ostatecznie 6 Kompania Sanitarna. Marian Mrożek pełnił głównie funkcje oficera oświatowego, ale był także podoficerem ewidencyjnym i kwatermistrzowskim. W ramach II ewakuacji w sierpniu 1942 r. został przetransportowany drogą morską wraz z Wojskiem Polskim do Iranu, a następnie do Iraku. Na początku 1943 r. z okolic Kirkuku w Iraku został przeniesiony wraz ze swym oddziałem na teren Palestyny w okolice Gazy. Pod koniec 1943 r. uczestniczył także w szkoleniu górskim w Libanie. Na początku 1944 r. został przetransportowany wraz z 2 Korpusem poprzez Egipt do Włoch.

W kampanii włoskiej pełnił funkcję oficera oświatowego 5 Kompanii Sanitarnej 5 Kresowej Dywizji Piechoty 2 Korpusu (sierżant podchorąży, nr ewid. 1906/131). W czasie bitwy o Monte Cassino był sanitariuszem 6 Kompanii Sanitarnej znoszącym rannych z pola walki. Po jej zakończeniu odpoczywał przed kolejnymi działaniami wojennymi 2 Korpusu wraz z kompanią w miejscowości Decorata.

W kwietniu 1945 r. został odkomenderowany na Kursy Maturalne dla żołnierzy 2 Korpusu na południe Włoch do miejscowości Matino, gdzie był nauczycielem historii. W sierpniu 1946 r. przeniesiony wraz z kadrą i uczniami szkoły do Anglii, do Liverpool, a następnie do Cannon Hall Camp koło Barnsley (Yorkshire).

Po rozwiązaniu Kursów Maturalnych Marian Mrożek wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia i pracował jako kierownik kantyny dla żołnierzy PKPR w obozie pod Salisbury.

Po demobilizacji z 2 Korpusu w lutym 1949 r. zamieszkał z żoną i dwójką dzieci w Huddersfield w Anglii. W 1951 r. rozpoczął pracę w fabryce biskwitów Meredith koło Brighouse, a następnie w fabryce tekstylnej. W 1959 r. Huddersfield Education Committee zaangażowało Mariana Mrożka do szkolnictwa angielskiego. Zatrudniono go w Secondary Modern Schools, gdzie uczył głównie matematyki aż do przejścia na emeryturę w 1971 r.
Od 1949 r. Marian Mrożek uczył także dzieci w Polskiej Szkole Sobotniej im. Adama Mickiewicza w Huddersfield historii i jęz. polskiego.
Aktywny w środowiskach polskich w Huddersfield zmarł w 1990 r.

polskie: Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (legit. nr 26932), Medal Wojska; angielskie: The War Medal 1939-45, Italy Star, The 1939-45 Star

Rodzice Mariana Mrożka przeżyli wojnę we Lwowie, w ciężkiej biedzie. Zmarli oboje w styczniu 1945 r. Prawdopodobnie pochowani na Cmentarzu Janowskim we Lwowie. Wraz z nimi wojnę we Lwowie przeżyła siostra Mariana – Anna Ryzińska z mężem i dziećmi, którzy po wojnie repatriowali się do Bytomia.

Żona z córką Hanną wojnę przeżyła we Lwowie. Po ponownym zajęciu Kresów przez Sowietów w 1944 r. przedostały się na teren Małopolski, by ostatecznie po zakończeniu II wojny światowej „zieloną” granicą przedostać się do Czechosłowacji, a następnie do Austrii, gdzie przebywały w Salzburgu w obozie dla uchodźców wojennych. Połączyły się ostatecznie z Marianem Mrożkiem w Paryżu i udali się do Wielkiej Brytanii.

Żona Katarzyna z domu Hipp (ur. we Lwowie 19.09.1908, zm. w Huddersfield 13.11.1975)

Córki: Anna Mańkowska (ur. 11.06.1939 r.) oraz Maria Barasi (1948-2008)

Marian Mrożek – żołnierz 2 Korpusu; źródło: archiwum rodzinne Anny Mańkowskiej

Marian Mrożek „Życiorys wojenny (wrzesień 1939-1951”); Marian Mrożek „Niektóre objawy życia religijnego wśród żołnierzy polskich (1939-1945)”; archiwum rodzinne Anny Mańkowskiej; Indeks Represjonowanych IPN; krzyz.montecassino.eu