Czego szukasz, przyjacielu?

Przed II wojną światową rodzina Stanisława Gabańskiego mieszkała w Tłumaczu (woj. stanisławowskie) na Kresach Wschodnich II RP. Stanisław uczęszczał do miejscowej szkoły.

13 kwietnia 1940 r., razem z rodziną, został wywieziony przez Sowietów do Kazachskiej SRR, do miejscowości Kustanaj (północny Kazachstan). Tam pracowali w kołchozie na polach.

Po zawarciu przez władze polskie Układu Sikorski – Majski na mocy tzw. „amnestii” rodzina Gabańskich została zwolniona z zesłania i udała się do Taszkientu, a następnie do Wrewskoje (Uzbekistan). Tam Stanisław został przyjęty do junaków, których oddziały tworzone były przy Armii Polskiej pod dowództwem gen. W. Andersa. Komendantem junaków był porucznik Juzwa. Następnie Stanisław Gabański wraz z junakami został w 1942 r. ewakuowany razem z oddziałami polskimi z ZSRR poprzez Morze Kaspijskie do Iranu.
Po odbytej rekonwalescencji został przydzielony do Junackiej Szkoły Kadetów (JSK) w Quastinie (Irak). Tu Stanisław był świadkiem wizyty gen. Sikorskiego w szkole. Następnie JSK przeniesiono do Barbary. Wkrótce potem Stanisław Gabański został powołany do 2 Korpusu i skierowany na front włoski. Podróż do Włoch odbywał na pokładzie statku „Batory”.
We Włoszech został odkomenderowany do 17 Lwowskiego Batalionu Strzelców 5 Kresowej Dywizji Piechoty. Dowódcą batalionu był w tym czasie mjr Mieczysław Baczkowski. Zdobycie Ankony zakończyło służbę Stanisława Gabańskiego w piechocie. Otrzymał bowiem pozwolenie przejścia do 6 Pułku Artylerii Lekkiej 5 Kresowej Dywizji Piechoty i przydział do baterii łączności 3 dywizjonu – dowódca ogniomistrz Edward Werling. Tutaj był w stałej obsłudze centrali telefonicznej (stopień wojskowy kanonier, nr. ewid. 1926/46/III) w dalszych walkach 2 Korpusu we Włoszech do zakończenia II wojny światowej.
Następnie został odkomenderowany do Gimnazjum 5 Kresowej Dywizji Piechoty w Modenie. W 1946 r. wraz z 2 Korpusem i Gimnazjum został przetransportowany do Wielkiej Brytanii. Tu Stanisław Gabański wstąpił, jak szereg żołnierzy 2 Korpusu, do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia z przydziałem do 505 Basic Unit PRC (nr ewid. PKPR 30051989). W Chisledon złożył w Gimnazjum i Liceum 5 KDP tzw. „małą maturę” (dyplom ukończenia gimnazjum). Wraz ze szkołą w sierpniu 1947 r. przemieścił się do obozu Bodney Airfield, gdzie kontynuował naukę w Liceum 5 KDP. Następnie wrócił do macierzystego oddziału w Bristol, gdzie został zdemobilizowany z Polskich Sił Zbrojnych.

Po demobilizacji Stanisław Gabański przyjechał do swojej rodziny, która w międzyczasie osiadła w Huddersfield, West Yorkshire, Anglia. Postanowił pozostać na emigracji. Pracę rozpoczął 1 marca 1948 r. w farbiarni John Lee Walker. Pracę zmieniał często na coraz lepszą – przeważnie w przemyśle tekstylnym, a w końcu w stolarni. Ożenił się w 1956 r. z Zofią Skrytek i gdy brat wyjechał do Kanady, kupili razem sklep ‘Home and Continental Stores’ z mieszkaniem.
Stanisław pracował przy założeniu polskiej parafii w Huddersfield oraz w remontach kościoła pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Królowej Polski w tym mieście. Udzielał się w życiu społecznym parafii. Był też aktywnym członkiem organizacji Koło Przyjaciół Harcerstwa w Huddersfield. Pomagał przy budowie i odnowieniu Centralnej Stanicy ZHP w Fenton.

polskie: Odznaka Pamiątkowa 2 Korpusu, Odznaka Pamiątkowa 5 KDP (nr 10544, 1946 r.); brytyjskie: Gwiazda za Wojnę 1939-45, Gwiazda Italii

Mama Stanisława Gabańskiego Zofia z domu Rykowska – ur. 26.04.1889, zmarła w Huddersfield, Anglia 25.07.1953 r.

Ojciec Józef Gabański ur. 14.11.1885 r. zmarł w Huddersfield, Anglia 07.09.1963 r.

Stanisław Gabański jest pochowany wraz z nimi w rodzinnym grobie na cmentarzu Edgerton w Huddersfield.

kan. Stanisław Gabański – żołnierz 2 Korpusu; źródło: archiwum rodzinne Marty Kubinskiej

archiwum rodzinne Marty Kubinskiej