Czego szukasz, przyjacielu?

W latach 1919-1923 Stanisław Maź uczęszczał do Szkoły Powszechnej w Starej Wsi (pow. Brzozów, woj. lwowskie). W latach 1923-1931 był uczniem Gimnazjum Państwowego Humanistycznego w Brzozowie, które ukończył egzaminem dojrzałości. Oficer artylerii służby stałej Wojska Polskiego – przydział do 6 Pułku Artylerii Ciężkiej we Lwowie, funkcja: dowódca baterii. Awansowany do stopnia porucznika ze starszeństwem od 19 marca 1938 r.

Stanisław Maź brał udział wraz ze swym 6 Pułkiem Artylerii Ciężkiej w kampanii wrześniowej – funkcja: dowódca 3 baterii Pułku. Po inwazji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 r. został wzięty do niewoli przez Sowietów i przebywał w ich obozach jenieckich.

Po zawarciu przez Polskę Układu Sikorski-Majski wstąpił do Armii Andersa w Tockoje. Początkowo w stopniu porucznika pełnił służbę jako dowódca baterii w 7 Pułku Artylerii Lekkiej 7 Dywizji Piechoty. Pułk ten był zalążkiem przyszłego 10 Pułku Artylerii Ciężkiej 2 Korpusu.
W 2 Korpusie Stanisław Maź pełnił służbę jako oficer 10 Pułku Artylerii Ciężkiej 2 Grupy Artylerii 2 Korpusu Polskiego – nr ewid. 1912/40/III. Walczył w kampanii włoskiej 2 Korpusu, biorąc udział w bitwach o Monte Marrone, Monte Cassino (Virtuti Militari), Loreto, Ankonę, Cesano, Metauro, Faenzę, Bolonię i Gaiano. Pod koniec wojny dowódca 2 Grupy Artylerii – gen. Ząbkowski zarządził utworzenie szkół podoficerskich w pułkach Grupy Artylerii. Pierwsza ze szkół podoficerskich została utworzona w 1 dywizjonie 10 Pułku Artylerii Ciężkiej 10 maja 1945 r. Jej kierownikiem został mianowany kpt. Maź – dowódca 1 dywizjonu. On też stworzył program szkoły uwzględniający szkolenia z zakresu mechaniki samochodowej, łączności, prowadzenia pojazdów, szewstwa i krawiectwa. Ponadto powstał także kurs dla młodszych oficerów oraz kurs dla obsługi administracyjnej i kwatermistrzostwa. W 1946 r. wraz z 2 Korpusem przybył do Wielkiej Brytanii. Początkowo przebywał wraz ze swym oddziałem w obozie Stobs w Szkocji, następnie w obozie Langholm oraz ostatecznie w lipcu 1947 r. w obozie Nettlebed w Anglii.

Stanisław Maź po demobilizacji postanowił pozostać w Wielkiej Brytanii. 26 kwietnia 1947 r. w Hawick, Szkocja ożenił się z poznana pod koniec wojny we Włoszech Jadwigą Walerią z domu Tomczyńską. Przeprowadzili się do Londynu. Tu kpt. Maź ukończył studia na the School of Foreign Trade and Ports Administration i uzyskał kwalifikacje londyńskiej izby handlowej w zakresie księgowości, ubezpieczeń morskich i spedycji. Pracował jako kierownik w firmie H.J. Heinz Company. Będąc na emeryturze, napisał książkę pt. “Historia 10 Pułku Artylerii Ciężkiej” – szczegółową historię jego macierzystego pułku od pierwszych dni tworzenia Armii Andersa po jego kluczową rolę w kampanii włoskiej. Zmarł w Londynie w 1992 r.

polskie: Krzyż Virtuti Militari (1945 r.), Krzyż Walecznych (nr 6532, 1944 r.), Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (legitymacja nr 845, 1944 r.), Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (legit. nr 33791, 1945 r.), Odznaka Pamiątkowa 2 Korpusu (legitim. nr 038844, 1946 r.), Odznaka Pamiątkowa 2 Grupy Artylerii (legit. nr 1007, 1946 r.); brytyjskie: 1939-45 War Star (1945 r.), Italy Star (1945 r.)

Żona Jadwiga Waleria z domu Tomczyńska (05.08.1920-29.09.2019)
synowie: Andrzej Józef oraz Stefan Stanisław

1. Stanisław Maź jako żołnierz 2 Korpusu
2. Stanisław Maź jako instruktor Szkoły Podoficerskiej 10 Pułku Artylerii Ciężkiej 2 Grupy Artylerii 2 Korpusu, Włochy, rok 1945 lub 1946
3. Stanisław Maź (w drugim rzędzie siedzi czwarty od lewej) pośród żołnierzy 10 Pułku Artylerii Ciężkiej 2 Korpusu
4. Sztandar 10 Pułku Artylerii Ciężkiej 2 Grupy Artylerii 2 Korpusu Polskiego
5. Stanisław Maź, około roku 1980, Londyn, Wielka Brytania
6. Rodzice Stanisława Mazia, Józef i Maria Maź (z d. Jaworska), stoją przed swoim domem w Starej Wsi (woj. lwowskie), II RP
7. Zdjęcie rodzinne. Stanisław Maź stoi z prawej, po środku siedzą jego rodzice, a siostra po jego prawej stronie, II RP
8. Szczęśliwe dni we Włoszech: Stanisław Maź ze swoją przyszłą żoną pod koniec II wojny światowej
9. Zdjęcie ślubne Stanisława i Jadwigi Maź, Hawick, Szkocja, 26 kwietnia 1947 r.

źródło: archiwum rodzinne dr. Stefana Maza

archiwum rodzinne dr Stefana Maza