Czego szukasz, przyjacielu?

Marian Lisowski nie brał udziału w kampanii wrześniowej 1939 r. Po zajęciu wschodnich terenów II RP przez Sowietów po 17.09.1939 r. został objęty w swej rodzinnej miejscowości przymusowym poborem do Armii Czerwonej i przewieziony wraz z innymi mężczyznami – Polakami i Białorusinami do Baku. Skierowany do Szkoły Oficerskiej Artylerii Przeciwlotniczej. Otrzymał przydział do Szkoły Kierowców Samochodowych. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w czerwcu 19141 r. skierowany do obozu przejściowego, następnie do Gruzji do batalionów roboczych. Po kolejnych 6 miesiącach skierowany do Armenii, skąd planował uciec do Turcji.

Po tzw. „amnestii” dla obywateli polskich został w Guzar przekazany polskim władzom wojskowym i otrzymał przydział do baonu łączności. Ewakuowany w 1942 r. wraz z wojskiem polskim z ZSRR na Bliski Wschód przebywał następnie z 2 Korpusem Polskim w Iraku (Quizil Ribat), Palestynie i Egipcie (Aleksandria). Uczestnik kampanii włoskiej 2 Korpusu jako żołnierz 12 Pułku Ułanów Podolskich (nr ewid. 1919/55, starszy ułan). Walczył o Monte Cassino (w szwadronie dowodzenia Pułku), Piedimonte, w kampanii adriatyckiej i o Bolonię. Po zakończeniu II wojny światowej nadal prowadzili ćwiczenia, szkolili kierowców w 2 Korpusie na terenie Włoch. Ostatecznie w 1946 r. Marian Lisowski wraz z 2 Korpusem został przetransportowany z Włoch (zdanie sprzętu w Tingoli, prowincja Teramo) do Anglii.

Zdecydował się pozostać na emigracji. 25 maja 1947 r. dotarł do Winnipeg w Kanadzie – Osborn Barracks. Pracował na plantacji buraków, później przy żniwach, wykopkach, a także przy elewatorach zbożowych w „Grain Company”. W 1954r. ukończył kurs fryzjerski i rozpoczął pracę w zawodzie. Przez 12 lat pracował przy sprzątaniu na Uniwersytecie i tam wypracował emeryturę. Do Stowarzyszenia Polskich Kombatantów wstąpił jeszcze w Tingoli we Włoszech. Miał przerwę w przynależności do SPK spowodowaną chorobą. W 1956 r. odnowił członkostwo i był aktywnym członkiem SPK Koło nr 13 w Winnipeg.

Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 7733)

Żonaty – żona Nellie (1915-1998)

„Przez boje, przez znoje, przez trud : kombatanckie losy” oprac. Kazimierz Patalas, Stowarzyszenie Polskich Kombatantów w Kanadzie, Koło nr 13 w Winnipegu, 1996 r./ „Providence watching. Journeys from Wartorn Poland to the Canadian Prairies” edited by Kazimierz Patalas, University of Manitoba Press, 2003; Polish Exiles of WW2 Inc. www.polishexilesofww2.org; krzyz.montecassino.eu; findagrave.com