Czego szukasz, przyjacielu?

Somchjanc, syn kupca, urodził się w Gruzji. Brak jednak bliższych danych z pierwszych i ostatnich lat jego życia. Jako wyrostek Melik Somchjanc przeżył w Tyflisie kolejne dwie rewolucje 1917 roku: w lutym przeciwko carowi Mikołajowi II, a w październiku przeciw rządowi tymczasowemu Kiereńskiego. Było to obudzenie ujarzmionych narodów do samostanowienia o swoim losie, które spowodowało ogłoszenie niepodległości Zakaukazia. Jako szesnastolatek wstąpił do Legionu Ormiańskiego, walczącego po stronie Gruzinów przeciwko zrewoltowanym bolszewikom. Byli to żołnierze rosyjskiej Armii Kaukazu, bezładnie uzbrojeni, wracający z tureckiego frontu do Rosji, zagrażając ludności rozbojem i rabunkiem dobytku. Potem wojska tureckie, od 12 lutego 1918 r. przeszły do ofensywy z utworzoną przez Azerów Armią Islamską, zagrażając kruchej niepodległości Federacji Kaukaskiej. I Korpus Armii Kaukaskiej 17 czerwca 1918 r. pobił Armię Islamu i 9 Korpus Wojsk Tureckich pod Karamarian, a brygada ormiańska Dasznaków opuściła front, przenosząc się na zagrożone tereny Gruzji i Armenii. Niewiele czasu Melik Somchjanc uczestniczył w walkach Legionu Ormiańskiego, ale wiele przeżył, zanim znalazł się w Polsce, o której wiedział, że przez wieki pomagała Ormianom. W czasie wojny ukończył podchorążówkę i został oficerem. Przez 18 lat wiernie służył w wojsku polskim. W jego szeregach walczył na trzech frontach.

Jako kapitan na czele batalionu 6 psph walczył w kampanii wrześniowej 1939 r. Ratując honor, ze swoim batalionem przedarł się na Węgry, skąd wyprowadził 250 podwładnych do Syrii.

Od 1941 do marca 1942 r. uczestniczył w walkach Brygady Strzelców Karpackich pod Tobrukiem, a po jej rozwinięciu w 3 DSK w osłonie Bliskiego Wschodu. Trzecim etapem był udział w kampanii włoskiej, w tym bohaterskie boje pod Monte Cassino.

Po zakończeniu wojny pozostał na obczyźnie.

Krzyż Monte Cassino (nr legit. 1901)

Archiwum Fundacji „Znaki Pamięci”