Czego szukasz, przyjacielu?

Uczeń Gimnazjum Męskiego im. Józefa Piłsudskiego w Pińsku – w dniu 01.09.1939 r. Zbigniew Dłużniewski miał rozpocząć naukę w kl. IV.

Po zajęciu Pińska przez wojska sowieckie Zbigniew Dłużniewski uczęszczał do swojego gimnazjum zmienionego w dziesięciolatkę. Został wraz z rodzicami wyrzucony z ich mieszkania w kamienicy na Kolonii Urzędniczej w Pińsku i zmuszony do zamieszkania w drewnianym domu przy ul. Albrechtowskiej. Ojciec Pana Zbigniewa został aresztowany przez NKWD w styczniu 1940 r. i najprawdopodobniej został zamordowany w ramach Zbrodni Katyńskiej w Kuropatach pod Mińskiem. On sam 13.04.1940 r. został deportowany przez Sowietów wraz z mamą z Pińska do Kazachstanu. Do kwietnia 1941 r. przebywali w obwodzie północnokazachstańskim – kołchoz Kyzył-Tan koło Kokczetawu, a następnie przy budowie linii kolejowej Akmolińsk-Kartały na 12 uczastku przystanek kolejowy Kara-Adyr w obwodzie akmolińskim Kazachskiej SRR (40 km od Akmolińska). Tu Zbigniew Dłużniewski pracował przy kładzeniu torów.

Po otrzymaniu informacji w lutym 1942 r. o Układzie Sikorski – Majski i tworzeniu Wojska Polskiego w ZSRR przez gen. Andersa Zbigniew Dłużniewski wraz z kilkoma innymi chłopcami zdecydował się pojechać na ochotnika do Armii Polskiej. Zmuszony był pozostawić na zesłaniu mamę, której już nigdy nie zobaczył. Komisję rekrutacyjną przeszli pomyślnie w Akmolińsku i koleją udali się poprzez Pietropawłowsk i Nowosybirsk do oddziałów polskich stacjonujących w Ługowaja. Od lutego 1942 r. służył w Armii Polskiej w ZSRR jako kierowca w 10 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej. Absolwent Dywizyjnego Kursu Gimnazjalnego w 3 Dywizji Strzelców Karpackich w mieście Barbara w Palestynie. Tu w roku 1943 ukończył kl. IV Gimnazjum i zdał tzw. „małą maturę”. Po przeszkoleniu sanitarnym został skierowany do 2 Kompanii Sanitarnej 3 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 2 Brygady Strzelców Karpackich 3 Dywizji Strzelców Karpackich 2 Korpusu. W składzie służb sanitarnych 3 DSK (nr ewid. 1924/7) uczestniczył m.in. w bitwie o Monte Cassino i Ankonę. 23.12.1944 r. ukończył kurs Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii Przeciwlotniczej przy 8 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej Ciężkiej 2 Korpusu. Uczeń Liceum 3 Dywizji Strzelców Karpackich w Bagno di Romagna, następnie w Terra del Sole by zakończyć naukę w 23.02.1946 r. egzaminem dojrzałości z zakresu liceum matematyczno-fizycznego. Od marca 1946 r. do jesieni tegoż roku pełnił służbę garnizonową w swym macierzystym dywizjonie w Ascoli Piceno, następnie w Benevento i na koniec w Taranto. Następnie koleją przez Włochy i Francję wraz z oddziałami 2 Korpusu Zbigniew Dłużniewski dotarł do Kanału La Manche i promem do Dover. Stacjonował w obozie wojskowym Norfolk East Camp koło Thetford (hrabstwo Norfolk na płn-wsch od Londynu), a od czerwca 1947 r. – w obozie Padington Camp koło Wellingtonborough w Wielkiej Brytanii. Zdecydował się na powrót do Polski. Zdemobilizowany w stopniu kaprala podchorążego.

Po wojnie Zbigniew Dłużniewski powrócił w 1947 r. do Kraju. W 1952 r. ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej i rozpoczął pracę jako architekt – urbanista. Członek Stowarzyszenia Architektów Polskich, projektant w Biurach Projektowych w Poznaniu. W III RP był aktywnym działaczem społecznym, członkiem Stowarzyszenia Byłych Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie „Karpatczycy”. Założyciel Bractwa Kurkowego w Baranowie, wychowawca młodzieży. Awansowany do stopnia majora. W 2009 r. staraniem rodziny ukazały się drukiem „Wspomnienia Zbigniewa Dłużniewskiego”. Zbigniew Dłużniewski zmarł 30 lipca 2020 r. i został pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Parafialnym Parafii p.w. Najświętszego Serca Jezusa i św. Floriana w Poznaniu przy ul. Nowina.

Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr legit. 3874), Medal Pro Bono Poloniae, inne odznaczenia polskie i brytyjskie

drugie imię – Aleksander

Mama Lidia (córka Iwana, rocznik 1889) została deportowana wraz z synem w kwietniu 1940 r. do obw. północnokazachskiego Kazachskiej SRR, gdzie przebywała do kwietnia 1941 r. Następnie od lipca 1941 r. do śmierci 10.07.1944 r. przebywała na zesłaniu w obwodzie akmolińskim Kazachskiej SRR. Zmarła chora na tyfus na posadzce korytarza szpitala w Akmolińsku.

Ojciec Felicjan aresztowany przez NKWD w styczniu 1940 r. na ulicy w Pińsku został najprawdopodobniej zamordowany przez Sowietów w Zbrodni Katyńskiej w Kuropatach pod Mińskiem (tzw. Białoruska Lista Katyńska).

Zbigniew Dłużniewski, 2014 r. – źródło : interia.pl

archiwum Fundacji Znaki Pamięci; „Wspomnienia Zbigniewa Dłużniewskiego”, Baranowo 2009 r.; Indeks Represjonowanych IPN; krzyz.montecassino.eu, archimemory.pl