Czego szukasz, przyjacielu?

Antoni Łapiński urodził się w 1923 r. w Łapach koło Białegostoku w rodzinie kolejarskiej. Uczeń Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego w Białymstoku. Tuż przed wojną w rodzinnym mieście zaczął pracę kolejarza.

W momencie wybuchu II wojny światowej rodzina ewakuowała się w stronę Wilna, ale na skutek inwazji sowieckiej powróciła do Łap. Antoni Łapiński został wywieziony wraz z rodziną przez Sowietów 13.04.1940 r. do Kazachstanu do kołchozu Wsiewołodowka (obw. kokczetawski). Tu przebywali na zesłaniu do kwietnia 1941 r. Następnie zostali przeniesieni do Adbasar pod Akmolińskiem, gdzie Pan Antoni przebywał do marca 1942 r.

W 1942 r. wraz z bratem Józefem zdecydował się, wiedząc o ogłoszonej tzw. “amnestii”, wstąpić do Armii Polskiej w ZSRR. Gdy dostał się do oddziałów polskich, 1 marca 1942 r. został przydzielony do 10 Dywizji Piechoty – 10 Pułk Artylerii Lekkiej stacjonujący w Ługowoje. Wraz z Dywizją w I ewakuacji wyjechał z ZSRR do Iranu.

Następnie od 3 maja 1942 r. przebywał z Wojskiem Polskim na Bliskim Wschodzie – w Iranie, Iraku i Palestynie oraz w Egipcie. W Palestynie ukończył Szkołę Podoficerską Łączności w Gederze (czerwiec-sierpień 1942 r.). Żołnierz 1 Karpackiego Pułku Artylerii Lekkiej 3 Dywizji Strzelców Karpackich 2 Korpusu (nr ewid. 3 DSK 1923/8) – w stopniu kaprala podchorążego. Od 20.09.1943 do 12.02.1944 r. uczeń Gimnazjum Ogólnokształcącego na kursie maturalnym w Barbarze (Palestyna) – ukończenie gimnazjum i uzyskanie tzw. “małej matury”.

Od kwietnia 1944 r. uczestnik kampanii włoskiej 2 Korpusu. W bitwie o Monte Cassino sanitariusz – noszowy 3 DSK przy Domku Doktora. W kolejnych etapach walk – o Ankonę i Bolonię – łącznościowiec i pułkowy podoficer zwiadowczy w plutonie łączności 1 Karpackiego PAL.
Od 01.10.1944 do 15.02.1945 r. słuchacz Szkoły Podchorążych Artylerii 2 Korpusu w Materze (ukończenie – luty 1945 r.), a od września 1945 r. Liceum 3 Dywizji Strzelców Karpackich w Amandoli.

Po zakończeniu działań wojennych wraz z 2 Korpusem udał się do Wielkiej Brytanii. Tu kontynuował naukę w Liceum 3 Dywizji Strzelców Karpackich w Bodney Airfield, którą zakończył 9 grudnia 1946 r. pozytywnie zdanym egzaminem dojrzałości.

Po demobilizacji w Wielkiej Brytanii zdecydował się na powrót do rodziny w Kraju.

Do Polski powrócił w lipcu 1947 r. i zamieszkał w Warszawie. Aktywny członek i wiceprezes Stowarzyszenia Byłych Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie “Karpatczycy”. W 2018 r. mianowany na stopień podpułkownika. Zasłużony w upowszechnianiu wiedzy o 2 Korpusie Polskim. Zmarł 19.03.2020 r. w Warszawie i został pochowany na cmentarzu parafialnym na warszawskim Wilanowie w grobie rodzinnym. 10.10.2023 r. odbyła się w Warszawie, w dniu setnych urodzin Pana Pułkownika, premiera filmu dokumentalnego “Tolek” Fundacji Znaki Pamięci stanowiącego zapis wywiadu biograficznego z nim z 2020 r. 11.11.2023 r. miał miejsce pokaz filmu w rodzinnym mieście Antoniego Łapińskiego – w Łapach (woj. podlaskie).

Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr legit. 8089), wojenne odznaczenia polskie i brytyjskie, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Zesłańców Sybiru, Medal Pro Bono Poloniae

Brat Józef (1919-2001) jako licealista został aresztowany przez Sowietów w Łapach za krytykę referendum w październiku 1939 r. i skazany na 10 lat łagrów. Karę odbywał w obozach w Karagandzie. Zwolniony na mocy “amnestii” odnalazł rodzinę w Kazachstanie i wraz z bratem Antonim wstąpił do Armii Polskiej w ZSRR. Uczestnik kampanii włoskiej 2 Korpusu jako oficer. Po wojnie emigrował do USA, gdzie zmarł w 2001 r.

Ojciec Jan (1884-1960) i mama Natalia (1886-1982) powrócili wraz z 2 siostrami Antoniego Łapińskiego z zesłania w 1946 r. i mieszkali do śmierci w Łapach. Zostali pochowani na miejscowym cmentarzu rzymsko-katolickim.

Żona Halina Łapińska (1931-2013) jest pochowana wraz z mężem na cmentarzu parafialnym na warszawskim Wilanowie.

1. Antoni Łapiński – żołnierz 2 Korpusu, Rzym, wrzesień 1944 r. Źródło : archiwum rodzinne Antoniego Łapińskiego
2. Ppłk Antoni Łapiński, zdjęcie z 2020 r. Źródło : archiwum Fundacji Znaki Pamięci
3. – 16. Kampania Włoska z 2 Korpusem. Źródło : archiwum ppłk Antoniego Łapińskiego
17. Ppłk Antoni Łapiński w trakcie zdjęć do filmu biograficznego “Dzieci Wojny. Tolek” (styczeń 2020)

archiwum Fundacji Znaki Pamięci; indeksrepresjonowanych.pl; ”Trzecia Dywizja Strzelców Karpackich 1942-1987″, Londyn 1991 r.; kombatanci.gov.pl; artykuł Piotra Korczyńskiego “Nie bądź głupi, nie daj się zabić” (“Polska Zbrojna, 2019 r.); Mieczysław Kuczyński, “Szkoła Karpacka 1943-1948”, Zarząd Główny Związku Karpatczyków 3 DSK, Londyn 1992, s. 240.