Czego szukasz, przyjacielu?

Klemens Rudnicki był synem Zygmunta i Stefanii Marynowskiej. Już jako uczeń gimnazjum w Trembowli był zaangażowany w działalność na rzecz niepodległości Polski. Działał w tym w drużynach strzeleckich i organizacji niepodległościowej „Zarzewie”. W sierpniu 1914 r. wstąpił do polskiej formacji wojskowej – Legion Wschodni. 1 maja 1915 r. został powołany do wojska austriackiego. Jesienią tego roku ukończył szkołę oficerską i służył na froncie włoskim I wojny światowej. Ciężko ranny w walkach przebywał na długotrwałym leczeniu w Wiedniu, a następnie w Krakowie gdzie doczekał zakończenia wojny.
1 listopada 1918 r. wstąpił do tworzącego się Wojska Polskiego. Zweryfikowany w stopniu rotmistrza otrzymał przydział do 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich, z którym uczestniczył w walkach o niepodległość Polski, w tym starciach o Lwów, a następnie w przejmowaniu Pomorza z rąk niemieckich na mocy Traktatu Wersalskiego. Jako dowódca 4 szwadronu Pułku walczył w wojnie polsko-bolszewickiej (1919-1920 r.).
Po zakończeniu działań wojennych por. Klemens Rudnicki postanowił pozostać w Wojsku Polskim i nadal służyć w barwach macierzystego Pułku. W latach 1927-1929 pełnił funkcję dowódcy szwadronu 3 Brygady Korpusu Ochrony Pogranicza w Podwiślu (pow. Dzisna, woj. wileńskie) na wschodniej granicy Polski. Awansowany do stopnia majora w 1928 r. W 1931 r. ukończył studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, a w latach trzydziestych XX w. był jej wykładowcą taktyki ogniowej.

W latach 1933-1934 zastępca dowódcy 7 Pułku Strzelców Konnych. W 1938 r. (już w stopniu podpułkownika) został dowódcą 9 Pułku Ułanów Małopolskich w Trembowli. Los ponownie skierował go do miasta, w którym pobierał w młodości naukę w gimnazjum. Trembowla (obecnie Ukraina) była ostatnim miejscem stałego zamieszkania Klemensa Rudnickiego w Polsce.

Na czele 9 Pułku Ułanów Małopolskich wziął udział w wojnie obronnej 1939 r. Walczył m.in. w bitwie nad Bzurą oraz w obronie Warszawy. Po kapitulacji wojsk polskich Klemens Rudnicki uniknął niewoli i zaangażował się w pracę konspiracyjną w Krakowie, a następnie we Lwowie. Został aresztowany przez NKWD w 1940 r. w czasie przekraczania sowiecko-niemieckiej linii demarkacyjnej. Pułkownik posiadał fałszywe dokumenty na nazwisko Józef Rumiński, dzięki czemu nie odkryto jego tożsamości. Przebywał w kilku więzieniach na terenie ZSRR, by w pierwszych dniach czerwca 1941 r. zostać skazanym przez władze sowieckie za nielegalne przekroczenie granicy na 5 lat pracy przymusowej w Kirowie na północny wschód od Moskwy przy wyrębie lasu.
W Kirowie Rudnicki doczekał się podpisania polsko-sowieckiej umowy z dnia 30.07.1941 r., na mocy którego został zwolniony z przymusowej pracy i mógł wstąpić do Polskich Sił Zbrojnych (PSZ) tworzonych na terenie ZSRR pod dowództwem gen. Władysława Andersa.

Z końcem września 1941 r. Klemens Rudnicki wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR i został mianowany zastępcą szefa sztabu, a jego bezpośrednim przełożonym był płk dypl. Leopold Okulicki. Na początku 1942 r. został mianowany zastępcą dowódcy 6 Dywizji Piechoty, na czele której stał gen. Tokarzewski. Klemens Rudnicki był ostatnim oficerem polskim, który opuścił teren Związku Sowieckiego po ewakuacji w połowie 1942 r.
Na terenie Bliskiego Wschodu 6 Dywizja Piechoty została przemianowana na 6 Dywizję Strzelców i stacjonowała w Khanaqin. Po reorganizacji według wytycznych brytyjskich była związkiem mieszanym, jej dowódcą był zaś nadal gen. Karasiewicz-Tokarzewski. Z żołnierzy przybyłych ze Związku Sowieckiego utworzono 6 Samodzielną Brygadę Strzelców, której dowódcą został płk Klemens Rudnicki. W związku z trudną sytuacją kadrową w Armii Polskiej na Wschodzie gen. Anders w porozumieniu z Naczelnym Wodzem w marcu 1943 r. zarządził jej reorganizację. Rozwiązana została 6 Dywizja Strzelców. Wchodząca w jej skład 6 Samodzielna Brygada została włączona do 5 Kresowej Dywizji Piechoty 2 Korpusu, a Klemens Rudnicki w tym czasie objął stanowisko zastępcy dowódcy Dywizji (nr ewid. 1897/73).
Na tym stanowisku przebywał aż do kwietnia 1945 r. Jako zastępca dowódcy 5 KDP brał udział w walkach na Półwyspie Apenińskim, a jego największym osiągnięciem było zdobycie Bolonii. Oddziały podległe mu w ramach tzw. Zgrupowania „RUD” jako pierwsze wkroczyły do miasta. 1 kwietnia 1945 r. został awansowany do stopnia generała brygady.
20 maja 1945 r. Klemens Rudnicki na rozkaz Naczelnego Wodza objął stanowisko dowódcy 1 Dywizji Pancernej, która miała prowadzić na terenie Niemiec funkcje sił okupacyjnych pod dowództwem brytyjskim. Po zakończeniu tej misji w roku 1946 i przetransportowaniu oddziałów dywizji do Wielkiej Brytanii pozostał na stanowisku dowódcy aż do jej rozformowania z dniem 10.06.1947 r.

Generał po demobilizacji z Polskich Sił Zbrojnych zdecydował się pozostać na emigracji w Anglii. Osiadł w Londynie, gdzie wyspecjalizował się w restaurowaniu obrazów. Do 1977 r. prowadził w stolicy Wielkiej Brytanii antykwariat. Do 1975 r. był także przewodnikiem wycieczek angielskich po Europie. Uczestniczył także bardzo aktywnie w działalności kombatanckiej – był m.in. Kanclerzem Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz w latach 1966-1992 Prezesem Zrzeszenia Kół Pułkowych Kawalerii.
11 listopada 1990 r. został awansowany przez Prezydenta RP na Uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego (dawnego żołnierza 2 Korpusu) do stopnia generała dywizji. Zmarł nagle 12 sierpnia 1992 r. w Londynie. 17 października 1992 r. prochy Generała zostały uroczyście złożone w Panteonie 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Od 2 września 2024 r. 43 Wojskowy Oddział Gospodarczy Wojska Polskiego w Świętoszowie (pow. Bolesławiec, woj. dolnośląskie) otrzymał imię gen. Klemensa Rudnickiego.

polskie: Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari (za wojnę 1939 r.), Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari (za bitwę o Monte Cassino), Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (za wojnę 1918-1920), Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Walecznych (dwukrotnie), Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (nr 14811); brytyjskie: Distinguished Service Order; włoskie: Medal Srebrny za wyzwolenie Bolonii; niderlandzkie: Order Oranje-Nassau II klasy; austrowęgierskie: Srebrny Medal Waleczności II klasy, Krzyż Wojskowy Karola

Generał Rudnicki był żonaty z Wandą Marią Scazighino, córką Feliksa i Stanisławy z Komarnickich (1903-1968), podporucznikiem AK ps. „Regina”, odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Zmarła 10.05.1968 r. w Northwood, Middlesex.

Mieli trzy córki:
1. Leopoldynę zwaną Leną (1924- 2010.) – po wojnie siostrę Krystynę od Pani Jazłowieckiej z zakonu Franciszkanek Misjonarek Maryi, która posługiwała m.in. w Libanie, W ostatnich latach swego życia powróciła do Polski. Zmarła w 2010 r. i została pochowana w grobie zakonnym na Cmentarzu Czerniakowskim w Warszawie, ul. Powsińska – sektor 7 rząd 14 grób 1.

2. Krystynę (1925-1944) – w czasie okupacji niemieckiej żołnierza AK, uczestniczki Powstania Warszawskiego jako sanitariuszka m.in. Szpitala Sióstr Sakramentek na Rynku Nowego Miasta w Warszawie, poległa 31.08.1944 r. Nie udało się po wojnie odszukać Jej grobu.

3. Stefanię (1927-2004) – w czasie wojny była pod opieką sióstr Niepokalanek w Szymanowie pod Warszawą i w 1945 r. (najpierw Leopoldyna z mamą, a następnie Stefania „Funia”) dotarła do ojca do Meppen w Niemczech. Potem wyjechała z rodzicami do Wielkiej Brytanii. Jej mężem został Janusz Przemieniecki (1927-2017) również żołnierz AK i uczestnik Powstania Warszawskiego (Mokotów – Pułk AK „Baszta”). Po ślubie emigrowali do USA.

Młodszy brat gen. Rudnickiego, Karol Rudnicki (ur. 1898), major kawalerii, zginął w Zbrodni Katyńskiej zamordowany w Charkowie w 1940 r.

płk Klemens Rudnicki – zdjęcie przedwojenne; źródło: Internet

Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego – Londyn; Tadeusz Kryska-Karski. Stanisław Żurakowski – “Generałowie Polski niepodległej”, 1991 r.; archiwum Fundacji Znaki Pamięci; archiwum rodzinne Anity Przemienieckiej-Harper