Czego szukasz, przyjacielu?

Szczepan Dziewit w latach 1907-1911 był uczniem rosyjskiej Szkoły Powszechnej w Zwoleniu, zabór rosyjski. W latach 1911-1913 ukończył wieczorową Szkołę Handlową w Warszawie, specjalność: buchalteria sklepowa. Pracę zawodową rozpoczął w latach 1911-1915 w magazynie obuwia Dreczkowski w Warszawie na stanowisku praktykanta/ subiekta. W 1916 r. wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej.

Przebieg służby wojskowej:
01.03.1917 – armia austriacka – Radom
01.08.1917 – awansowany do stopnia kaprala żandarmerii w armii austriackiej
08.08.1917 – pluton żandarmerii w Opatowie, posterunek Wojciechowice
30.06.1918 – awansowany do stopnia plutonowego żandarmerii w armii austriackiej
10.12.1918 – ochotnik żandarmerii krajowej w Lublinie, Komenda Powiatowa w Radzyminie
01.07.1919 – Pluton Żandarmerii Wojskowej w Łukowie
16.09.1920 – 2 Dywizjon Żandarmerii Wojskowej w Lublinie – dowódca posterunku w stopniu plut./wachmistrza
15.08.1920 – komendant posterunku w Międzyrzecu Podlaskim
18.09.1920 – komendant posterunku w Kocku
27.02.1921 – komendant posterunku dworca kolejowego w Kielcach
28.07.1921 – 7 Dywizjon Żandarmerii Wojskowej Poznań – przewodnik psa policyjnego
15.11.1921 – 8 Dywizjon Żandarmerii Wojskowej pluton w Bydgoszczy – dowódca posterunku w stopniu plut./wachmistrza
01.10.1922-1923 – 40 Batalion Straży Granicznej – kierownik kancelarii
12.12.1923 – 8 Dywizjon Żandarmerii Wojskowej – dział rachuby
01.10.1924 – odkomenderowany do Plutonu Żandarmerii w Toruniu (8 Dywizjon) – dział rachuby
03.05.1927 – awans do stopnia wachmistrza żandarmerii
30.10.1926-1939 – 1 Dywizjon Żandarmerii, pluton Dęblin – zastępca dowódcy plutonu, Szef Kancelarii Ogólnej w stopniu starszego wachmistrza
01.11.1930 – awans do stopnia starszego wachmistrza żandarmerii

Uzyskane pochwały:
Pochwała w rozkazie za „osiągnięte dodatnie rezultaty pracy podczas koncentracji i ćwiczeń letnich 28 Dywizji Piechoty w 1928”. Pochwała od dowódcy 28 Dywizji Piechoty z dnia 22.09.1928 gen. Bończy-Uzdowskiego (rozkaz dz. 1 Dyw. Żand. Nr 223/28).

27.09.1939 r. dostał się do niewoli sowieckiej w miejscowości Werba (pow. Włodzimierz Wołyński, woj. wołyńskie). Jeniec wojenny obozów: w Szepietówce, Dubnie, Warkowiczach, Kamionce i Starobielsku. Od 10.10.1939 do sierpnia 1941 r. jeniec obozu w Równem-Lwowie. Zwolniony z niewoli na mocy Układu Sikorski-Majski z 30.07.1941 r.

Szczepan Dziewit 2.09.1941 r. wstąpił w Tockoje jako ochotnik do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Od 12.09.1941 r. został przydzielony do 6 Plutonu Żandarmerii jako jego szef (funkcja administracyjno-kwatermistrzowska) w stopniu starszego wachmistrza. Od kwietnia 1942 r. kierownik kancelarii 6 Kompanii Żandarmerii 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty. Po ewakuacji z ZSRR do Iranu wraz z oddziałami polskim 11.11.1942 r. otrzymał przydział do 1 Szwadron Żandarmerii Armii Polskiej na Wschodzie (w okresie 1942-1943 (?) dowódca 1 Kompanii Żandarmerii). Od 15.02.1944 do 02.05.1945 r. uczestnik kampanii włoskiej 2 Korpusu, w tym bitwy o Monte Cassino. Od 30.12.1944 r. żołnierz 11 Szwadronu Żandarmerii (nr ewid. 1896/16/III) w stopniu starszego wachmistrza. Po przeniesieniu 2 Korpusu do Wielkiej Brytanii w 1946 r. kwatermistrz dla przybywających do Anglii oddziałów. 13.03.1947 r. wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Uzyskane pochwały:
Pochwała w rozkazie za „pracę i osiągnięte doskonałe wyniki podczas walk we Włoszech”. Rozkaz dowódcy 8 Armii brytyjskiej (rozkaz 11 Szwad. Żand. Nr 204/44).

Szczepan Dziewit po demobilizacji Polskich Sił Zbrojnych poza granicami Kraju powrócił z Wielkiej Brytanii do Torunia, do syna. Ponownie ożenił się w 1949 roku z Ludmiłą Gumowską. Miał trudności ze znalezieniem pracy, często ją zmieniał i tak dotrwał do emerytury. Zmarł w Toruniu w 1973 r.

odznaczenia w II RP:
Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 (rozkaz D.O.K. I Nr 62/28);
Medal Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości (rozkaz D.O.K. I Nr 68/28)
Medal za Długoletnią Służbę X-lat (1928 r.)
Brązowy Krzyż Zasługi za: „Zasługi w służbie wojskowej” (1938 r.)
Medal za Długoletnią Służbę XX-lat (rozkaz D.O.K. I Nr 22/38)

odznaczenia w 2 Korpusie:
Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami (rozkaz 11 Szw. Żand. Nr 285/44)
Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 47519 (rozkaz 11 Szw. Zand. Nr 81/45)
Medal Wojska (rozkaz zewn.24/46)
Medal Wojska po raz drugi i trzeci (rozkaz pers. Nr 7 z dn. 27.9.1947)
Odznaka Wzorowy Kierowca Klasy III-ej (rozkaz D-cy Żand. Nr 32 z dn. 10.VI.1946)
Odznaka Pamiątkowa 6 Dywizji Lwów nr 8794
Odznaka Pamiątkowa 2 Korpusu Polski nr 044480

Odznaczenia brytyjskie i włoskie:
Gwiazda Italii (rozkaz dz.7/46)
Gwiazda za Wojnę 1939-1945 (rozkaz dz.7/46)
Croce Al Valor Militare nr 3854 (rozkaz zewn.24/46)
The War Medal (rozkaz dz. Nr 247/46 11 Szw. Żand)

Zgłoszony do odznaczenia Defence Medal (do Dow. Żand. 4 Grupy Dyw. P.K.P.R. 13. XII. 1946 za L.dz. 5336/46) oraz Brązowego Krzyża Zasługi z Mieczami po raz 2 (do Dow. Żand. 4 Grupy Dyw. P.K.P.R. 10.VI. 1947 za L.dz. 567/47)

Żona Pana Szczepana, Barbara Matysiak, w czasie II wojny światowej zaginęła bez wieści 7 listopada 1943 r. w drodze na targ.
Druga żona – Ludmiła Gumowska

1. St. wachmistrz Szczepan Dziewit – żołnierz 2 Korpusu Polskiego
2. Odznaczenia st. wach. Szczepana Dziewita z 2 Korpusu
3. Bliski Wschód ok. 1943 r.
4. Gen. Władysław Anders z lewej, salutuje z prawej st. wach. Szczepan Dziewit, Bliski Wschód, 1942 lub 1943 r.
5. Kościół Wszystkich Narodów, Jerozolima
6. Pamiątka imieninowa dla dowódcy Szczepana Dziewita, obóz Quizil Ribat, Irak, 1942 r.
7. Pamiątka z Getsmanii, Palestyna
8. Pogrzeb plut. Dzierożyńskiego, Cmentarz Wojenny Brytyjskiej Wspólnoty Narodów, Gaza (Palestyna), 1943 r.
9. Szczepan Dziewit przy samochodzie. Bliski Wschód, 1942-1943 r.
10. Szczepan Dziewit z prawej, Włochy 1944-1946
11. Szczepan Dziewit z prawej, Włochy, 1946 r.
12. Szczepan Dziewit pośrodku. Bliski Wschód, 1942-1943
13. Upoważnienie do legitymowania, rewers
14. Upoważnienie do legitymowania, Tockoje, ZSRR, 1941 r.
15. Brązowy Krzyż Zasługi, nadanie z 1938 roku- dyplom
źródło: archiwum rodzinne Pawła Dziewita

archiwum rodzinne Pawła Dziewita; Indeks Represjonowanych IPN; Archiwum Straży Granicznej; Ministry of Defence, Londyn; Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie; archiwum WBH w Warszawie